Olejek goździkowy – skład, właściwości i zastosowanie

Olejek goździkowy (łac. Oleum Caryophyllorum) to olejek eteryczny, który pozyskuje się z czapetki pachnącej (Syzygium aromaticum) nazywanej również goździkowcem. Roślina należy do rodziny mirtowatych.

Drzewo osiąga wysokość do 30 metrów. Rośnie dziko w Indonezji, jest też uprawiane na obszarach o klimacie równikowym (Zanzibar, Kongo czy Madagaskar). To jeden z najciekawszych produktów pochodzenia roślinnego.

Surowiec powstaje w kulistych gruczołkach obecnych na wszystkich częściach rośliny, jednak najwięcej jest go w pąkach kwiatowych. Z jednego drzewa uzyskuje się do 3 kilogramów pączków. Zrywa się je, gdy przybierają różowawe zabarwienie.

Zerwane za wcześnie mają za małą ilość olejku, zaś zebrane za późno rozwijają się w białe kwiaty. Olejek goździkowy charakteryzuje się intensywnym, trwałym, korzennym zapachem oraz lekko gorzkawym smakiem.

Naturalny olejek eteryczny dobrej jakości otrzymuje się poprzez destylację pąków kwiatowych parą wodną w całości lub po rozdrobnieniu. Z szypułek i liści otrzymuje się olejki gorszej jakości. Cechują się one mniejszą zawartością substancji czynnych. Zdarza się, że są używane do zafałszowania olejku z pąków kwiatowych.

Głównymi składnikami olejku goździkowego są eugenol i acetyloeugenol, choć można w nim znaleźć wiele innych substancji. Ponadto olejek goździkowy z szypułek zawiera ślady naftalenu, alkohol seskwiterpenowy C15H26O i inne bezpostaciowe substancje nierozpuszczalne w alkoholu.

Olejek goździkowy w kontekście farmaceutycznym ma właściwości:

• odświeżające,
• ściągające,
• przeciwkaszlowe,
• przeciwświądowe,
• rozkurczowe,
• odwaniające,
• znieczulające,
• odkażające układ: oddechowy, pokarmowy, żółciowy, drogi moczowe,
• pobudzające wydzielanie soków trawiennych,
• rozgrzewające i przeciwbólowe (stosowany na skórę i błony śluzowe),
• przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze, niszczy roztocza i pierwotniaki, przeciwpasożytnicze.

Olejek goździkowy to jeden z najważniejszych olejków eterycznych będący składnikiem różnorodnych preparatów leczniczych. Jest także popularnym składnikiem różnych kompozycji zapachowych wykorzystywanych w produkcji kosmetyków i perfum, jak również preparatów farmaceutycznych, zwłaszcza o działaniu antyseptycznym.

Mowa o pastach do zębów czy płynach do płukania jamy ustnej. Stosuje się go również do aromatyzowania artykułów spożywczych. Można go znaleźć w wyrobach mięsnych i alkoholach, jak również w wyrobach cukierniczych i sosach). Zasuszone pąki kwiatowe to popularna przyprawa, znana pod nazwą goździki.

Olejek goździkowy warto mieć w domu. Jak go stosować? Jeśli dokucza ból głowy, można nim natrzeć czoło, skronie czy szyję (redukuje napięcie związane z bólem głowy). Co ważne: olejek najlepiej rozcieńczyć w neutralnym oleju bazowym.

Można nim również potraktować obolałe, przeciążone mięśnie i stawy. Działanie olejku łagodzi również dolegliwości pojawiające się po ukąszeniach owadów. Skutecznie odstrasza również wszelkie insekty.

Smarowanie bolącego dziąsła niewielką ilością olejku goździkowego czy żucie goździków to jeden z babcinych sposobów na ból zęba, zapalenie dziąseł czy obrzęk gardła. Ponadto jest on bardzo pomocny w leczeniu wszelkich objawów zapalenia układu oddechowego: przeziębienia, kaszlu czy zapalenia oskrzeli.

Olejek goździkowy wspiera walkę z cellulitem i trądzikiem oraz pielęgnację skóry. To składnik wielu produktów przeciwzmarszczkowych i kremów pod oczy. Można również stosować na skórę sam olejek (w towarzystwie oleju bazowego), jak i dodawać go do kąpieli.

Goździkowy olejek eteryczny wykorzystywany jest także w aromaterapii, a inhalacje nim pomagają leczyć bezsenność, poprawiają samopoczucie, działają antystresowo, niwelują uczucie zmęczenia, pomagają się skoncentrować i zrelaksować.

Olejek goździkowy można kupić w wielu sklepach zielarskich, drogeriach i aptekach. Jego cena (butelka 10 ml) zwykle wynosi nie więcej niż 10 złotych. Najlepszej jakości oleje pochodzą z Zanzibaru i Madagaskaru. Przez zakupem warto sprawdzić, czy olejek nie został wyprodukowany z liści lub gałązek goździkowca.