Omnipotencja - co to znaczy, u kogo występuje, terapia

W psychologii omnipotencja jako termin odnosi się do wewnętrznego przekonania danej osoby, że posiada nadzwyczajną moc i kontrolę nad swoim życiem oraz otaczającym ją światem. Ludzie z wysokim poziomem poczucia omnipotencji bardzo często żywią przekonanie, że:

• ich postępowanie ma wpływ na wydarzenia zewnętrzne,
• ich myśli i intencje są w stanie wpłynąć na rzeczywistość,
• są wszechmocni, posiadają ogromne wpływy i ogromną siłę.

Omnipotencja może prowadzić do niezdrowych zachowań, takich jak przecenianie swoich umiejętności i ignorowanie ewidentnych problemów lub trudności w życiu. W skrajnych przypadkach, osoby o wyjątkowo wysokim poziomie poczucia posiadania nadzwyczajnej mocy mogą cierpieć na zaburzenia osobowości narcystycznej. Cechami patologicznego narcyzmu są między innymi omnipotencja i wielkościowość.

Termin omnipotencja stanowi połączenie łacińskich słów: omnia, omnium (wszystko) i potentia (siła i moc).

Zjawisko omnipotencji może występować u każdej osoby niezależnie od płci, wieku czy innych cech osobniczych. Niemniej, w niektórych badaniach stwierdzono, że kobiety częściej niż mężczyźni przejawiają zachowania typowe dla osób o wyższym poziomie poczucia omnipotencji.

Osoba omnipotentna może np. wykazywać się nadmierną kontrolą nad swoim otoczeniem, dominacją w relacjach, poczuciem wyjątkowości, a także przecenianiem swoich możliwości.

W kontekście psychoterapii, często porusza się temat kobiet omnipotentnych, które wyróżniają się tym, że zajmują się praktycznie wszystkim i sporo obowiązków spoczywa na ich barkach.

Kobieta omnipotentna żywi przekonanie, że tylko samodzielnie jest w stanie dobrze zrobić wiele rzeczy. Bierze na siebie pełną odpowiedzialność, zarówno w pracy jak i w codziennym życiu. Stara się maksymalnie poświęcić obowiązkom pracowniczym, ale również tym domowym. Niestety, taki sposób postępowania zazwyczaj prowadzi do przeciążenia i braku czasu na odpoczynek.

Osoby, które wykazują cechy omnipotencji, często mają trudności z budowaniem zdrowych relacji z bliskimi. Poczucie omnipotencji może powodować trudności z delegowaniem zadań i pozwalaniem innym na podejmowanie decyzj. Z tego powodu, bliscy osób, które czują się niezastąpione czy wszechmocne mogą czuć się zdominowani lub pomijani, co prowadzi do napięć i konfliktów w związku czy relacjach przyjacielskich.

Jednostka z omnipotencją może zamykać się na pomoc i wsparcie ze strony bliskich, co utrudnia budowanie bliskich relacji oraz satysfakcjonującego życia osobistego.

Terapia jest procesem, który wymaga czasu, cierpliwości i zaangażowania ze strony pacjenta. Jednak z pomocą odpowiedniego specjalisty, osoby z poczuciem omnipotencji mogą nauczyć się budować zdrowe relacje z bliskimi, zarządzać swoimi emocjami i potrzebami, cieszyć się pełniejszym i satysfakcjonującym życiem.

Osoby chcące wyeliminować problem omnipotencji często decydują się na terapię poznawczo-behawioralna czy terapię psychodynamiczną. Dobrym rozwiązaniem może okazać się również psychoterapia par i małżeństw lub psychoterapia systemowa.