Oparzenia oka

Urazy oka występują najczęściej wskutek kontaktu z substancjami chemicznymi. Jakie środki mogą powodować oparzenia oka?

• Zasady – takie substancje, jak wapno gaszone, wapno niegaszone, zaprawa murarska, w przypadku kontaktu z okiem prowadzą do najcięższych oparzeń, powodując martwicę rozpływaną w wyniku rozpuszczenia tkanek i penetracji substancji żrącej w głąb struktur oka. Spojówka staje się zielonkawa, a rogówka – porcelanowo-biała.
• Kwasy – oparzenia kwasami nie są aż tak groźne, jak te wywołane przez wodorotlenek wapnia. Kwasy bowiem powodują ścinanie się (koagulację) białka rogówki, co zapobiega uszkodzeniu głębiej położonych struktur oka.
• Promieniowanie ultrafioletowe – ból oczu może pojawić w kilka godzin po ekspozycji na działanie lampy w solarium, a nawet w wyniku patrzenia na intensywnie odbijające się promienie słońca od tafli wody czy śniegu.
• Gorące gazy i płyny – oparzenia mają najczęściej charakter powierzchowny. Oparzona skóra powiek zachowuje się tak samo, jakby do oparzenia doszło na innym fragmencie ciała.

Najbardziej oczywistym objawem chemicznych i termicznych oparzeń oczu jest silny ból oka oraz niepokój i strach osoby, u której doszło do urazu narządu wzroku. Dodatkowo oparzeniom mogą towarzyszyć takie objawy, jak:

• światłowstręt,
• uporczywe łzawienie,
• pogorszenie ostrości wzroku,
• kurcz i obrzęk powiek,
• oparzenia skóry wokół oczu,
• przekrwienie i zaczerwienienie oczu,
• zmętnienie rogówki,
• zblednięcie spojówki.

Rozpoznanie rodzaju oparzenia następuje na podstawie wywiadu i rozmowy ze świadkami wydarzenia oraz obserwacji charakterystycznych objawów. W przypadku oparzeń gałki ocznej najważniejsza jest jak najszybsza interwencja. Szybka pomoc może mieć decydujące znaczenie co do zachowania zdolności widzenia oraz decyduje o dalszych rokowaniach. Kiedy dochodzi do oparzenia chemicznego, trzeba wypłukać toksyczną substancję z oka, czyli obficie przemywać urażone oko roztworem soli fizjologicznej lub zwykłą wodą przez przynajmniej pół godziny.

Kiedy do oka dostała się zaprawa murarska lub suche wapno, należy odchylić powieki osoby poszkodowanej i za pomocą wacika albo patyczka do uszu usunąć zalegające w kącikach oczu oraz pod powiekami pozostałości substancji drażniącej. Nie wolno zasłaniać oczu opatrunkami, gdyż uniemożliwiają one swobodne wypływanie wraz z łzami szkodliwych substancji na zewnątrz oka. W przypadku poparzeń termicznych (np. promieniami UV) oko należy obficie polewać zimną wodą w celu jego schłodzenia. Oparzenie oka długo się goi. Dochodzi często do zbliznowaceń i utraty wzroku. Każde oparzenie powinien obejrzeć lekarz okulista.

Źródła

1. Nagłe schorzenia narządu wzroku - wskazówki dla lekarza pierwszego kontaktu
2. Niżankowska M. H. Okulistyka - podstawy kliniczne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 83-200-3224-6
3. Kański J.J. Diagnostyka kliniczna w okulistyce, Urban & Partner, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60290-84-2
4. Kański J.J., Nischal K. Okulistyka. Objawy i różnicowanie, Urban & Partner, Wrocław 2000, ISBN 83-87944-60-2