Operacja przepukliny - rodzaje, wskazania, przygotowanie, rekonwalescencja, powikłania

Przepuklina to przemieszczenie się narządów jamy ciała (najczęściej brzucha) przez powłoki w miejscach zmniejszonego oporu. Do najczęściej występujących należy przepuklina pachwinowa u mężczyzn oraz przepuklina udowa u kobiet.

Przemieszczenie organów poza ich naturalną lokalizację może być bardzo niebezpieczne dla zdrowia, w skrajnych przypadków może skutkować wystąpieniem na przykład martwicy jelit.

Przepuklina objawia się powstaniem wybrzuszenia na ciele, na przykład w okolicy brzucha, pachwiny czy moszny. Pacjent odczuwa dyskomfort lub ból w okolicy uwypuklenia po aktywności fizycznej czy podnoszeniu cięższych rzeczy.

U wielu osób dolegliwości pojawiają się również na skutek wzrostu ciśnienia we wnętrzu jamy brzusznej, podczas kaszlu czy kichania. Charakterystyczne jest też wrażenie pełności i ciągnięcia, wzdęcia oraz pieczenie.

Wraz z upływem czasu wybrzuszenie może się powiększać i utrudniać aktywne funkcjonowanie. W przypadku przepukliny rozworu przełykowego nie pojawia się guz na ciele, ale pacjent skarży się na niestrawność, zgagę, trudności w przełykaniu i ból w klatce piersiowej.

Operacja na przepuklinę to najczęściej wykonywany zabieg chirurgiczny w trybie zaplanowanym. Rok rocznie w Polsce operacja przepukliny pachwinowej wykonywana jest ponad 40 tysięcy razy w placówkach NFZ. Zabiegi przeprowadzane w klinikach prywatnych nie są uwzględniane do ogólnych statystyk, ale można przewidywać, że są równie wysokie.

Operacyjne leczenie przepukliny jest wykonywane u chorych, u których pojawiło się wybrzuszenie na ciele, które wywołuje ból i dyskomfort, a przepuklina pogarsza jakość życia i nie da się jej odprowadzić w inny sposób. Ile się czeka na operację przepukliny? Terminy są bardzo zróżnicowane, pacjenci czekają w kolejce od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy.

Operacja przepukliny brzusznej, operacja przepukliny pępkowej i zabieg na przepuklinę pachwinową to jedne z najczęściej wykonywanych procedur leczniczych tego typu. Możliwe są trzy rodzaje operacji, choć zakwalifikowanie pacjenta do jednej z nich zależy od chirurga od przepukliny.

Pierwsza to tradycyjna operacja, którą charakteryzuje najdłuższy czas powrotu do zdrowia. Druga to laparoskopowy zabieg na przepuklinę (laparoskopowa operacja przepukliny), który polega na wprowadzeniu narzędzi za pomocą jednocentymetrowych nacięć na ciele.

Istnieje również najnowocześniejszy rodzaj operacji, czyli chirurgia robotyczna, polegająca na wykonaniu niewielkich przecięć na skórze. W tym przypadku leczenie przepukliny leży w rękach robota kontrolowanego przez chirurga.

Zarówno laparoskopia przepukliny, jak i chirurgia robotyczna to najmniej inwazyjne metody, ponieważ nie wymagają przerwania ciągłości kilku warstw, wiążą się też z mniejszym bólem pooperacyjnym i mniejszym ryzykiem powikłań.

Operacja przepukliny brzusznej - ile dni w szpitalu? Ingerencja w powłoki brzucha skutkuje 3-5 dniami hospitalizacji, natomiast pozostałe rodzaje przepukliny, szczególnie te operowane laparoskopowo lub robotycznie pozwalają na wyjście do domu już po 1 dniu.

Zabieg na przepukliny z reguły jest planowany, co pozwala na dokładną ocenę stanu pacjenta. Nad odpowiednim przygotowaniem czuwa lekarz od przepukliny, który przeprowadza również wywiad medyczny na temat stosowanych leków i zdiagnozowanych schorzeń.

Chory kierowany jest także na badania:

• morfologię krwi,
• ocenę układu krzepnięcia,
• oznaczenie stężenia elektrolitów,
• oznaczenie poziomu glukozy,
• badanie moczu.

Niektórzy muszą powtórzyć dodatkowo badanie elektrokardiograficzne oraz RTG klatki piersiowej.

Pozostałych informacji na temat terminu zgłoszenia się do szpitala, stosowanej diety, godziny ostatniego posiłku itp. udziela lekarz prowadzący.

Leczenie przepukliny wykonywane jest w znieczuleniu miejscowym, przewodowym (podpajęczynówkowym, lędźwiowym) lub ogólnym. Dobór konkretnej metody jest zależny między innymi od umiejscowienia przepukliny, stanu pacjenta i rodzaju operacji.

Operacja na przepuklinę pachwinową, brzuszną, udową czy przepuklinę odbytu jest podstawowym sposobem postępowania. Zakwalifikowanie do zabiegu jest konieczne, gdy uwypuklenie wywołuje ból, powiększa swój rozmiar lub występuje zagrożenie zdrowia bądź życia pacjenta.

Alternatywę dla operacji stanowi jedynie tzw. aktywna obserwacja, która dostępna jest dla osób, które posiadają małe, bezobjawowe przepukliny. W większości przypadków w ciągu około 5 lat konieczna jest operacja, ponieważ przepuklina ma tendencję do powiększania się i wywoływania dyskomfortu.

Oczekiwane efekty to tzw. usunięcie przepukliny, czyli trwałe pozbycie się uwypuklenia i poprawne umiejscowienie przesuniętych elementów (przepuklina po operacji nie jest widoczna). Lekarz skupia się również na profilaktyce powstaniu kolejnego guza, na przykład w przypadku przepukliny kresy białej zakładana jest specjalna siatka, która zapobiega ponownemu wystąpieniu problemu.

Zdecydowana większość pacjentów po operacji przepukliny udowej i pachwinowej wraca do normalnej aktywności już po 3-8 dniach. Nieco więcej czasu potrzebują chorzy, którzy byli operowani w sposób tradycyjny w obrębie brzucha lub doświadczyli powikłań pooperacyjnych.

Po zabiegu powrót do pracy wymagającej dźwigania możliwy jest dopiero po upływie 6-8 tygodni. Usuwanie szwów następuje 7-9 dni po operacji, rana po 4-6 tygodniach powinna być całkowicie zagojona, bez wyczuwalnych zgrubień i widocznych zasinień.

Możliwe powikłania po operacji przepukliny to:

• krwiak i obrzęk
• zaburzenia czucia powierzchownego,
• infekcja rany pooperacyjnej,
• odczyn zapalny,
• nawrót przepukliny,
• niedrożność jelit,
• zrosty jelitowe,
• przewlekły ból,
• zapalenie jądra,
• uszkodzenie nasieniowodu.