Przepuklina rozworu przełykowego - diagnostyka, przyczyny, skutki, leczenie

Choroba częściej występuje u osób otyłych, palących papierosy, narażonych na stres, choć może być też wrodzona. Znane są dwa rodzaje przepukliny rozworu przełykowego – wślizgowa, gdy za przeponę przemieszcza się tylko wpust żołądka i sąsiadująca część tego narządu oraz okołoprzełykowa – do klatki piersiowej wchodzą także inne elementy żołądka – dno i krzywizna.

Przepuklina rozworu przełykowego w niektórych przypadkach przebiega bezobjawowo. Jednakże nie jest to regułą. Jeśli pojawiają się objawy, to występują one zazwyczaj ok. godziny po posiłku lub nasilają się w pozycji leżącej. Przepuklina rozworu przełykowego powoduje najczęściej:

• ból w nadbrzuszu i pod sercem odczuwany szczególnie przez ludzi starszych – objaw ten jest często mylony z objawami choroby niedokrwiennej serca lub nawet zawału mięśnia sercowego;
• zgaga;
• uczucie odbijania treści żołądka do przełyku - u niektórych osób odbijanie to może mieć gorzki posmak;
• trudności w połykaniu – jest to stosunkowo rzadki objaw przepukliny rozworu przełykowego;
• chrypka;
• suchość w ustach;
• duszność.

Kontaktu z lekarzem wymaga każdy objaw przepukliny rozworu przełykowego, szczególnie jeśli chory odczuwa charakterystyczne uczucie „zatrzymywania się” pokarmu w przełyku, za mostkiem. Może to być bowiem objaw raka przełyku. Pomoc lekarska jest również konieczna, gdy występują silne wymioty z krwią.

Przyczyny przepukliny rozworu przełykowego wciąż nie są do końca jasne. Lekarze uważają, że ryzyko zachorowania wzrasta w następujących przypadkach: ciąża, otyłość, palenie tytoniu, przewlekłe zaparcia, powtarzane parcie lub dźwiganie ciężarów połączone z napinaniem mięśni brzucha, ciężkim urazem brzucha wywołującym nagły wzrost ciśnienia w jamie brzusznej, prowadzący do pęknięcia przepony. Przepuklina żołądka rozwija się również, gdy mamy do czynienia z wrodzonym osłabieniem mięśniowego pierścienia, tworzącego rozwór przełykowy przepony i otaczającego końcowy odcinek przełyku. Czynnikiem predysponującym do powstania schorzenia jest również wiek powyżej 50. roku życia. Właściwie nie ma skutecznych metod zapobiegania rozwojowi przepukliny rozworu przełykowego, ale możliwe jest skuteczne zapobieganie powikłaniom po chorobie, do których należą:

• owrzodzenie błony śluzowej przełyku z towarzyszącym krwawieniem;
• rak przełyku – pojawia się w przypadkach nieleczonej przez wiele lat przepukliny rozworu przełykowego.

Leczenie przepukliny rozworu przełykowego jest głównie zachowawcze. Podawane są trzy rodzaje leków, które:

• zobojętniają kwas żołądkowy lub hamują jego wydzielanie w żołądku;
• przyspieszają przechodzenie pokarmu z żołądka do dwunastnicy;
• zmiękczają stolec, a przez to zapobiegają zaparciom.

Leczenie przepukliny rozworu przełykowego wymaga ponadto zmniejszenia masy ciała. W najbardziej zaawansowanych stadiach choroby leczy się ją operacyjnie. Operacje przeprowadza się, gdy nie skutkują preparaty farmakologiczne lub w przypadku powikłań. Polegają one na wzmocnieniu mięśniowego pierścienia otaczającego rozwór przełykowy przepony. Innym celem operacji przepukliny rozworu przełykowego jest takie wzmocnienie mięśniowego pierścienia otaczającego rozwór przełykowy przepony, by niemożliwe stało się przemieszczanie się jego zawartości do przełyku. Operacje można przeprowadzać metodą tradycyjną lub laparoskopową.

Źródła

1. Patofizjologia choroby refluksowej przełyku
2. Wlocha J. (red.), Brzuch, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2003, ISBN 83-233-1739-9
3. Konturek S. Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3188-5
4. Socha J. Gastroenterologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2281-9