Choroba niedokrwienna serca - przyczyny, objawy, profilaktyka, leczenie

Choroba niedokrwienna serca, inaczej zwana chorobą wieńcową, jest to, jak sama nazwa wskazuje, zespół objawów spowodowany niedokrwieniem mięśnia sercowego. Innymi słowy są to objawy spowodowane zaburzeniem stosunku pomiędzy zapotrzebowaniem serca na tlen a jego zaopatrzeniem w ten życiodajny pierwiastek.

Choroba niedokrwienna serca należy do tzw. chorób cywilizacyjnych (czyli rozwijających się coraz częściej wraz z rozwojem cywilizacji). Dotyka ona ok. 20-40 na 1000 osób, zazwyczaj pojawia się po 40 roku życia u mężczyzn i po 50 roku życia u kobiet. Zachorowalność na chorobę niedokrwienną serca wzrasta wraz z wiekiem. Stosowanie leków przeciwpłyttkowych przez osoby chorujące na chorobę wieńcową powoduje zahamowanie agregacji płytek.

W ponad 95% przypadków przyczyną choroby niedokrwiennej serca jest miażdżyca tętnic wieńcowych (czyli tętnic odpowiedzialnych za zaopatrzenie mięśnia sercowego w tlen i substancje odżywcze). Narastanie blaszki miażdżycowej wewnątrz tętnicy wieńcowej powoduje stopniowe zwężanie jej światła, a więc i drożności. To sprawia, że serce otrzymuje mniej tlenu, co zwłaszcza w czasie jego zwiększonej pracy (np. podczas wysiłku fizycznego) prowadzi do wystąpienia objawów choroby niedokrwiennej serca.

Jako inne przyczyny choroby wieńcowej wymienia się: nagłe skurcze tętnic wieńcowych (tzw. dławica odmienna Prinzmetala), zator tętnicy wieńcowej, zapalenie tętnic wieńcowych, wady wrodzone naczyń wieńcowych. Należy jednak pamiętać, że inne przyczyny stanowią niecałe 5% na tle 95% przypadających na miażdżycę. Dlatego też zapobieganie chorobie wieńcowej jest w głównej mierze równoznaczne z zapobieganiem rozwojowi miażdżycy.

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

• Stymulator serca i niedokrwienna choroba serca - odpowiada lek. Aleksandra Witkowska
• Metody leczenia choroby niedokrwiennej serca - odpowiada lek. Paweł Baljon
• Choroba niedokrwienna serca i drętwienie dłoni - odpowiada lek. Irena Oryńska

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

Choroba niedokrwienna serca, w zależności od jej rodzaju, może dawać różne dolegliwości. Najczęściej jest to:

• ból za mostkiem, bardzo silny, piekący, dławiący, gniotący lub ściskający, promieniuje do żuchwy, lewego barku, nadbrzusza lub pod łopatkę, stopniowo narasta, jego natężenie nie zależy od fazy oddychania ani od pozycji ciała, nie zmniejsza się po przyjęciu nitrogliceryny,
• uczucie duszności,
• osłabienie,
• zawroty głowy,
• kołatanie serca,
• ból w górnej części brzucha,
• niepokój, lęk, strach przed śmiercią.

Objawy te mogą wskazywać także na inne schorzenia, toczące się równolegle z chorobą niedokrwienną. Są to:

• Przewlekłe niedokrwienie mieśnia sercowego (tzw. stabilne zespoły wieńcowe)
• Ostre niedokrwienie mięśnia sercowego (tzw. ostre zespoły wieńcowe).
• Niestabilna dławica piersiowa (potocznie nazywana stanem przedzawałowym).
• Zawał serca.

• Co szkodzi sercu?
• Co to jest niewydolność serca?
• Budowa serca
• Zadbaj o swoje serce!

W prewencji choroby niedokrwiennej serca najważniejszy jest zdrowy styl życia:

• Regularny wysiłek fizyczny, dbanie o dobrą kondycję fizyczną.
• Utrzymywanie prawidłowej masy ciała, zapobieganie rozwojowi otyłości.
• Zbilansowana dieta – duża ilość owoców, warzyw, chude mięso, unikanie tłuszczów zwierzęcych (tłuste mięso, smalec, masło), cukrów prostych (słodycze, białe pieczywo, makarony).
• Niepalenie tytoniu, ograniczone spożycie alkoholu.
• Unikanie stresu, nauka sposobów radzenia sobie z nim.

Leki najczęściej używane w leczeniu choroby niedokrwiennej serca:

• Aspiryna – w małej dawce u każdego chorego, o ile nie ma przeciwwskazań.
• Nitrogliceryna – w tabletkach lub aerozolu (spray) – powinien posiadać ją każdy chory z tą chorobą – może ona uratować życie, a na pewno pomoże radzić sobie z bólami

• Nitraty – w celu zapobiegania bólom stosowane są u większości chorych.
• Beta-blokery – u niektórych pacjentów.
• ACE-inhibitory – mają korzystny wpływ na tętnice i mięsień serca, spowalniają rozwój miażdżycy, obniżają ciśnienie tętnicze.
• Statyny – nie tylko obniżają cholesterol, ale także stabilizują blaszkę miażdżycową.
• Inne – indywidualnie dostosowane do potrzeb każdego chorego.

Należy pamiętać, że najważniejsza jest zmiana stylu życia!

Źródła

1. Choroba niedokrwienna a płeć
2. Kahn G. Choroby serca. Diagnostyka i terapia, Urban & Partner, Wrocław 2000, ISBN 83-87944-50-5
3. Nowak Z. Badania czynnościowe w diagnostyce choroby niedokrwiennej serca, AWF Katowice, Katowice 2002, ISBN 83-87478-45-8
4. Giec L. Leczenie choroby niedokrwiennej serca, Via Medica, Gdańsk 2000, ISBN 83-7258-029-4