Opiaty – charakterystyka, działanie, efekty zażywania, przedawkowanie, zastosowanie w medycynie

Opiaty są to psychoaktywne alkaloidy opium. Opiaty są pozyskiwane z mlecznego soku niedojrzałych makówek. Do najważniejszych opiatów należą: morfina, kodeina, heroina, tebaina, narkotyna oraz papaweryna. Z opiatów mogą otrzymywane substancje lecznicze czyli opoidy.

Opiaty występują w różnej formie. Opium występuje w formie proszku lub bryłki. Morfina jest dostępna w tabletkach, ampułkach z roztworem, a także w kryształkach. Heroina może wystepować w postaci proszku lub „kompotu” (lekko oleista ciecz).

Długość działania opiatów to od 6 do 36 godzin. Najkrócej działa heroina (6-12 godzin), a najdłużej działa metadon (24-36 godzin).

Działanie opiatów powoduje zmniejszenie łaknienia, podwyższenie granicy bólu, osłabienie i potliwość. Opiaty mogą powodować impotencję, zaparcia i problemy z oddawaniem moczu. Opiaty obniżają ciśnienie krwi oraz powodują zwężenie źrenic.

Ponadto opiaty obniżają napięcie emocjonalne. Osoby, które przyjmują tego rodzaju narkotyki nie zdają sobie sytuacji, że ich stan jest coraz gorszy.

Efekty działania opiatów można podzielić na dwie grupy: pozornie „pozytywne” oraz negatywne. Opiaty powodują, że możemy odczuwać euforię, błogostan i uczucie odprężenia. Sprawiają, że jesteśmy spokojni i zadowoleni.

Jednak są to tylko odczucia pozorne. Znacznie bardziej niepokojącymi efektami działania są apatia i wyczerpanie emocjonalne, osłabienia, niepokój ruchowy, spowolnienie psychoruchowe, senność, brak motywacji, wycofanie, postawa obronna, zmniejszenie odczucia głodu i potrzeb seksualnych.

Opiaty to narkotyki o bardzo silnym działaniu uzależniającym. Uzależnienie od opiatów występuje szybko, nawet od pierwszej dawki.

Opiaty mogą być przedawkowane. Objawy przedawkowania opiatów to: problemy z oddychaniem, sinica (zasinienie ust i opuszków palców), senność, zimna, wilgotna i lepka skóra, wiotczenie mięśni szkieletowych, zwolniona akcja serca, niskie ciśnienie krwi, śpiączka i zgon, którego przyczyną jest ostra niewydolność oddechowa.

Morfina znalazła zastosowanie w medycynie jako silny lek przeciwbólowy. Jest stosowana w leczeniu związanego z zawałem serca, chorobą niedokrwienną serca, urazami klatki piersiowej z uszkodzeniem oskrzeli i płuc, a także bólów nowotworowych. Morfina jest podawana także po zabiegach operacyjnych.