Otępienie poudarowe - charakterystyka, czynniki ryzyka

Udar mózgu, nazywany przez pacjentów wylewem, a przez lekarzy incydentem mózgowo-naczyniowym, spowodowany jest nagłym zatrzymaniem dopływu krwi do mózgu.

Do udaru może dojść na skutek zwężenia lub całkowitego zamknięcia tętnic, które doprowadzają krew do mózgu. Zarówno zwężenie, jak i zamknięcie tętnic powoduje, że mózg pozbawiony jest wystarczającej ilości krwi oraz tlenu.

Typowymi objawami incydentu mózgowo-naczyniowego są: zdrętwienie lub osłabienie kończyn, paraliż twarzy, problemy z mówieniem lub kłopoty ze zrozumieniem usłyszanych komunikatów, dolegliwości bólowe głowy, problemy z widzeniem.

Udar stanowi najczęstszą przyczynę niepełnosprawności, a także drugą najczęstszą przyczynę demencji na wszystkich kontynentach. Spośród piętnastu milionów pacjentów, którzy doznali udaru mózgu, około pięć milionów boryka się z niepełnosprawnością. Na przestrzeni ostatnich lat wzrosła również liczba pacjentów z tzw. otępieniem poudarowym.

Otępienie poudarowe (post-stroke dementia, PSD) obejmuje wszystkie rodzaje otępienia, które pojawiają po przebytym udarze, niezależnie od prawdopodobnej przyczyny. Jak pokazują statystyki otępienie poudarowe dotyka około jednej trzeciej pacjentów chorych, u których wystąpił incydent mózgowo-naczyniowy.

W przeciwieństwie do niesprawności fizycznej po udarze mózgu, funkcje poznawcze zwykle pogarszają się z czasem i często są niedostrzegane, co ma szkodliwy wpływ na jakość życia osób, które przeżyły udar.

Czynniki ryzyka otępienia po udarze mózgu są wieloczynnikowe. Badania naukowców pokazują, że za najważniejszy czynnik ryzyka wystąpienia otępienia poudarowego należy uznać wiek pacjenta. Nie bez znaczenia są również takie czynniki jak niedociśnienie krwi w obrębie naczyń mózgowych, atrofia płata skroniowego czy wcześniej istniejące schorzenie dotyczące substancji białej mózgu.

Na wystąpienie otępienia poudarowego może wpływać także obecność i nasilenie objawów poznawczych. Dla wielu osób zaskakującym może wydać się fakt, że mniejszą rolę odgrywa wielkość uszkodzonej podczas incydenty mózgowo-naczyniowego tkanki, a także obszar, w którym doszło do zniszczenia tkanek. Wśród innych czynników ryzyka otępienia poudarowego należy wymienić:

• predyspozycje genetyczne,
• wcześniejszy atak niedokrwienny lub udar,
• choroby medyczne takie jak zbyt wysokie ciśnienie tętnicze, zawał serca, zaburzenia rytmu serca, niewydolność krążeniowa, cukrzyca.
• stan poznawczy i funkcjonalny przed udarem,
• napady epilepsji,
• wcześniejsza nefropatia,
• gorszy przebieg udaru.