Palce pałeczkowate – charakterystyka, przyczyny, leczenie

Inne nazwy schorzenia to "palce Hipokratesa”, "palce dobosza” lub z języka angielskiego "clubbing”. Palce pałeczkowate polegają na tym, że końcowe części palców są pogrubione, a paznokcie okrągłe i uwypuklone, przez co kształtem przypominają szkiełko zegarka (paznokcie zegarkowate).

Palce pałeczkowate mogą być wynikiem wielu chorób. Często przyczyną jest niedotlenienie peryferyjnych części ciała (w tym paliczków). Palce pałeczkowate mogą wystąpić w wyniku:

• zatrucia alkoholem,
• zatrucia rtęcią,
• zatrucia fosforem,
• narkomanii,
• hiperwitaminozy A.

Palce pałeczkowate powstają w wyniku nieprawidłowego narastania tkanki pod paznokciami dłoni. Spowodowane jest to obrzękiem i proliferacją tkanki łącznej. Paznokieć zostaje uniesiony i przybiera kształt szkiełka od zegarka. Wokół niego może pojawiać się też zaczerwienie i rumień.

W bardzo rzadkich przypadkach palce pałeczkowate pojawiają się na stopach. Pałeczkowatość palców może być też wadą wrodzoną, ale występuje ona bardzo rzadko. Dużo częściej pojawiają się jako sygnał choroby.

Wśród przyczyn palców pałeczkowatych wyróżnia się choroby układu oddechowego. Może być to choroba genetyczna zwana mukowiscydozą, która objawia się przewlekłym kaszlem oraz nawracającym zapaleniem płuc i oskrzeli.

Inną przyczyną wystąpienia palców pałeczkowatych jest także zatorowość płucna, odma opłucnowa (nagły kłujący ból w klatce piersiowej), bladość skóry, sinica, rozstrzenie oskrzeli, które polega na uporczywym kaszlu, pojawieniu się obfitej ropnej wydzieliny, oraz krwiopluciu. Powstanie palców pałeczkowatych może być związane z śródmiąższowymi chorobami płuc, pylicą płuc, zapaleniem pęcherzyków płucnych, a także nowotworów płuc.

Także choroby układu krążenia często powodują powstanie palców pałeczkowatych. Są to przede wszystkim:

• sinicze wady serca,
• tętniak aorty,
• bolesny rumień kończyn,
• infekcyjne zapalenie wsierdzia.

Do wystąpienia schorzenia palców pałeczkowatych mogą przyczyniać się choroby układu pokarmowego takie jak:

• wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
• choroby wątroby (marskość lub zapalenie wątroby),
• nowotwory przełyku,
• żołądka,
• okrężnicy,
• robaczyce,
• pełzakowica,
• zespół Gardnera.

Liczną listę możliwych przyczyn powstawania palców pałeczkowatych dopełniają choroby reumatologiczne, wśród nich należy wymienić takie schorzenia jak: łuszczycowe zapalenie stawów, które objawia się bólem, zaczerwienieniem oraz zesztywnieniem i obrzękiem stawów, towarzyszy temu zniekształcenie palców i paznokci (pałeczkowatość palców)

Spośród chorób endokrynologicznych powodujących powstawanie pałeczkowatych palców wyróżnia się chorobę Gravesa-Basedowa (związana jest z nadczynnością tarczycy), objawami tej choroby są nerwowość, potliwość czy kłopoty ze snem. Nadmierne wydzielanie hormonu wzrostu, tzw. akromegalia również jest chorobą mającą wpływ na występowanie palców pałeczkowatych.

Zniekształcenie dystalnych części palców (pałeczkowate palce) nie powoduje dolegliwości bólowych, dlatego nie wymaga podjęcia leczenia farmakologicznego lub rehabilitacji. Jednak ze względu na to, iż pałeczkowate palce mogą świadczyć o występowaniu innej choroby w organizmie człowieka – w przypadku wystąpienia palców pałeczkowatych zaleca się konsultację z lekarzem, aby zdiagnozować przyczyny schorzenia i ewentualnie podjąć konieczne leczenie.