Palec butonierkowaty i inne schorzenia palców dłoni – na czym polegają?

Palec butonierkowaty to deformacja i schorzenie związane z uszkodzeniem centralnego pasma prostownika palca, który odpowiada za prostowanie go w stawie międzypaliczkowym bliższym. Uszkodzenie rozścięgna prostownika palca ręki może dotyczyć palców od II do V.

Na czym polega patologia?

Zmiana w obrębie palca wynika z uszkodzenia centralnego pasma ścięgna prostującego palec na wysokości stawu międzypaliczkowego bliższego. Jeśli tak się stanie, siła prostująca palec jest przenoszona przez pasma boczne prostownika, które ulegają przemieszczeniu w stronę dłoni. W rezultacie staw międzypaliczkowy bliższy ustawia się w zgięciu, zaś staw międzypaliczkowy dalszy w przeproście.

Jak wygląda palec butonierkowaty?

Zniekształcenie palca butonierkowatego polega na utrwalonym zgięciu w stawie międzypaliczkowym bliższym oraz przeproście w stawie międzypaliczkowym dalszym. Jak wygląda palec butonierkowaty? Ma nie tylko charakterystyczny kształt, ale boli i jest obrzęknięty.

W zależności od stopnia uszkodzenia możliwe jest leczenie zachowawcze lub chirurgiczne. Pierwsze polega na unieruchomieniu stawu międzypaliczkowego bliższego na okres od 4 do 6 tygodni.

W leczeniu stosuje się ortezy: bierną na noc i dynamiczną w ciągu dnia. Leczenie operacyjne zaś polega na naprawie uszkodzonego pasma centralnego przy użyciu kotwicy.

W procesie leczenia urazu palca butonierkowatego duże znaczenie ma rehabilitacja, która pomaga również uniknąć sztywności palca.

Leczenie palca butonierkowatego jest ważne, ponieważ jego zaniedbanie może uniemożliwić odzyskanie prawidłowej funkcji kontuzjowanego palca. To dlatego, gdy przyczyną palca butonierkowatego jest ostre uszkodzenie pasma centralnego, terapię należy rozpocząć jak najszybciej, w ciągu kilku dni od urazu.

Palce zbudowane są z wielu kości, ścięgien, mięśni, stawów i więzadeł. Dzięki mnogości elementów konstrukcyjnych cechuje je ruchomość i możliwość wykonywanie bardzo precyzyjnych ruchów. To jednak również przyczyna zużywania się stawów i większego ryzyka wystąpienia urazu.

Swą ruchomość dłonie zawdzięczają stawom, takim jak:

• staw promieniowo-nadgarstkowy,
• staw śródnadgarstkowy,
• stawy nadgarstkowo - śródręczne i międzyśródręczne,
• połączenia stawowe szeregu bliższego kości nadgarstka,
• połączenia stawowe szeregu dalszego kości nadgarstka,
• stawy palców ręki.

Jeśli chodzi o patologie, które obejmują stawy palców dłoni, palec butonierkowaty nie jest jedyną opcją. Rozpoznaje się bowiem również takie nieprawidłowości jak:

• palec typu łabędzia szyja,
• palec młotkowaty (młoteczkowaty) ,
• palec trzaskający (strzelający).

Palec typu łabędzia szyja to zniekształcenie polegające na patologicznym przeproście palca w stawie międzypaliczkowym bliższym oraz na nadmiernym zgięciu w stawie międzypaliczkowym dalszym. To odwrotność palca butonierkowatego.

Przyczyną powstania deformacji tego typu jest postępujące niszczenie stawu międzypaliczkowego bliższego oraz wtórne zaburzenie równowagi siły mięśni zginaczy i prostowników palców.

Palec młotkowaty (młoteczkowaty) jest zniekształceniem polegającym na zgięciu w stawie międzypaliczkowym dalszym. Jego istotą jest przykurcz mięśnia zginacza palca spowodowany przerwaniem struktury ścięgna prostownika palca.

Palec trzaskający (strzelający) to okresowe bądź trwałe zaburzenie płynności ruchów czynnego zginania i prostowania palców. Przyczyną jest zakleszczenia pogrubiałego ścięgna zginacza palca u wejścia do pochewki ścięgnistej, dotyczy najczęściej kciuka, rzadziej palca II i III.

W przypadku trwałego zaburzenia czynności ruchu stosuje się leczenie operacyjne polegające na przecięciu pochewki ścięgnistej na takiej długości, aby umożliwić swobodne przechodzenie pogrubiałego ścięgna.

Patologie w obrębie stawów palców dłoni pojawiają się najczęściej w następstwie zmian wywołanych przez RZS (reumatologiczne zapalenie stawów), które niszczy między innymi chrząstkę stawową, więzadła i ścięgna, ale i może również doprowadzić do porażenia nerwów obwodowych.

Inną kluczową jednostką chorobową w etiologii powstawania zmian stawowych jest także ŁZS (łuszczycowe zapalenie stawów). Nie bez znaczenia są procesy zwyrodnieniowe.

Choroba zwyrodnieniowa stawów rąk, o której mowa, to procesy patologiczne w obrębie chrząstki stawowej rąk, w których przebiegu dochodzi do uszkodzenia struktur stawowych. Są skutkiem działania czynników mechanicznych i biologicznych.