Palec trzaskający – przyczyny, objawy i leczenie

Palec trzaskający (ang. Trigger finger) jest częstą przyczyną dolegliwości bólowych palców ręki. Znany jest także pod nazwami: palec strzelający, palec przeskakujący, palec zatrzaskujący i palec zaciskający lub zakleszczające zapalenie pochewki ścięgien zginaczy przedramienia.

Trigger finger to choroba, która może dotyczyć jednego lub kilku palców. Stan zapalny najczęściej rozwija się w obrębie palca serdecznego, często także kciuka, a dalej palca środkowego, wskazującego, najrzadziej małego. Występuje częściej u mężczyzn niż u kobiet.

Przyczyną patologii jest zapalenie więzadła obrączkowego ścięgna mięśni zginaczy palca ręki na wysokości stawu śródręczno-palcowego (konkretnie więzadła A1). Stan zapalny pochewki ścięgien zginacza powierzchownego i głębokiego palców spowodowany jest przeciążeniami i mikrourazami.

Prowadzi to do zmniejszenia przestrzeni w pochewce, wskutek czego ścięgno zaczyna trzeć o jej wewnętrzną powierzchnię. Pochewka zaciska się i okresowo blokuje ścięgno. Przyczyną palca trzaskającego mogą być również zwłóknienia, zwapnienia, blizny pooperacyjne i przebyte złamania w okolicy śródręcza i paliczków.

Prawdopodobieństwo powstania palca trzaskającego jest wyższe u osób, które zmagają się z takimi chorobami jak: cukrzyca, dna moczanowa czy reumatoidalne zapalenie stawów, choroby układowe np. łuszczyca lub toczeń. Bywa również dolegliwością ciężarnych, co jest wynikiem zwiększonego oddziaływania hormonów.

Palec strzelający to jedna z częstszych przyczyn dolegliwości bólowych ręki oraz upośledzenia jej funkcji. Towarzyszy mu ból i tkliwości okolicy podstawy palca po stronie dłoniowej. Bywa, że pojawia się obrzęk palca czy guzek. Typowy jest brak możliwości wyprostowania palca, co dokucza zwłaszcza w godzinach porannych.

Trzeba sobie wówczas pomagać, prostując palec przy użyciu drugiej ręki. W czasie podejmowanej próby słychać trzask i przeskakiwanie, pojawia się także dyskomfort i często dotkliwy ból. Postaci zaawansowanej może towarzyszyć utrwalony przykurcz palca.

Palec zatrzaskujący obniża jakość codziennego funkcjonowania, ponieważ uniemożliwia wykonywanie najprostszych czynności chorą ręką. Ma to związek z problemem z prawidłowym prostowaniem i zginaniem chorego palca, a co za tym idzie sprawnością całej dłoni.

Diagnostyka palca strzelającego opiera się na badaniu klinicznym przeprowadzonym przez ortopedę. Pomocne jest badanie ultrasonograficzne (USG) oceniające strukturę ścięgna. Podczas ultrasonografii można stwierdzić różne nieprawidłowości, wysięk lub proces zapalny. W niektórych przypadkach wskazane jest wykonanie badania rentgenowskiego (RTG).

Bardzo ważne jest wykluczenie różnych chorób, takich jak przykurcz Dupuytrena, choroba de Quervaina czy zwichniecie stawu międzypaliczkowego bliższego lub śródręcznopalcowego. Na czym polega leczenie palca trzaskającego?

Wiele zależy od zaawansowania choroby. W sytuacji, gdy stan zapalny trwa krótko i dotyczy tylko jednego palca, wskazana jest fizykoterapia (pole magnetyczne, laser, krioterapię miejscową), a także ćwiczenia bierne, czynno – bierne i ogólnousprawniające.

Sprawdzają się także leki przeciwzapalne i przeciwbólowe podawane doustnie lub zastrzyki sterydowe podawane do pochewki ścięgna zginacza. W leczeniu domowym sprawdza się także maść na trzaskający palec. Zaleca się również zmniejszenie ruchomości i założenie odpowiedniej ortezy odciążającej palec objęty procesem chorobowym.

Gdy choroba jest zaawansowana, trwa długo lub dotyczy kilku palców, a leczenie zachowawcze jest nieskuteczne, rozważa się leczenie operacyjne. Polega ono na przecięciu pogrubiałego więzadła A1. W efekcie ścięgno w pochewce może się swobodnie przesuwać.

Realizuje się ją na dwa sposoby: metoda tradycyjną, otwartą oraz zamkniętą, polegająca na przezskórnym przecięciu więzadła obrączkowego za pomocą grubej igły iniekcyjnej pod kontrolą USG.

Leczenie – zarówno domowe, jak i farmakologiczne bądź chirurgiczne - jest konieczne, ponieważ trzaskające palce grożą utrwalonymi przykurczami w stawach międzypaliczkowych bliższych, co powoduje upośledzenia funkcji ręki.