Pieluszkowe zapalenie skóry - objawy, postępowanie, leczenie

Pierwsze objawy pojawiają się zwykle w okolicach pośladków oraz narządów płciowych, a następnie mogą rozszerzać się na uda, pachwiny i dół brzuszka. Początkowo są to bolesne zmiany rumieniowe z niewielkim złuszczaniem się naskórka. Jeśli wrażliwa skóra dziecka nie będzie prawidłowo pielęgnowana, to może przejść w cięższą postać schorzenia, tzw. nadżerkową. Pojawiają się wtedy na podłożu zmian zapalnych liczne krostki, które z czasem przekształcają się w nadżerki. Stanowią one dobre podłoże do rozwoju bakterii, w wyniku czego często pokrywają się szybko wydzieliną ropną, która zasycha, tworząc miodowożółty strup. Zmiany te są bardzo nieprzyjemne dla dziecka, zwłaszcza jeśli towarzyszy im świąd skóry. Nierzadko oprócz nadkażenia bakteryjnego pojawia się nadkażenie drożdżakami. Świadczy o tym pojawienie się drobnych białych krostek lub nadżerek na podłożu zmian zmienionych zapalnie. Najcięższą i jednocześnie najrzadszą odmianą jest ziarniniak pośladków. Na skórze obok zmian rumieniowych powstają grudki i guzki barwy czerwonej, które mogą ulegać owrzodzeniu.

Najprawdopodobniej przyczyną takiego stanu skóry może być nadużywanie niektórych preparatów sterydowych oraz współistniejące zakażenie drożdżakami. Dziecko jest wtedy płaczliwe, ma problemy ze snem, odmawia jedzenia, może mieć podwyższoną temperaturę ciała.

W poprzednim artykule dokładnie opisano, jak zapobiegać pieluszkowemu zapaleniu skóry. Jak natomiast postępować, jeśli pojawią się jego pierwsze symptomy?

Gdy tylko pojawi się zaczerwienienie pupy, należy od razu zacząć działać, ponieważ odparzenie może bardzo szybko przejść na pachwiny, podbrzusze oraz narządy płciowe. W pierwszej kolejności powinno się zmienić rodzaj używanych pieluszek oraz zmieniać je co 3, a najrzadziej co 4 godziny.

Właściwa pielęgnacja i częste wietrzenie pupy powodują, że zazwyczaj zmiany skórne mijają już po kilku dniach. Ważne jest, by przy każdym przewijaniu smarować pupę dziecka odpowiednimi kremami, które zabezpieczą skórę przed wilgocią i tarciem. Bardzo dobrym kremem na zaczerwienioną i odparzoną skórę jest preparat, który zawiera cynk (ma działanie wysuszające oraz bakteriobójcze). Jeśli występują objawy pieluszkowego zapalenia skóry, nie należy stosować żadnych balsamów ani oliwek, gdyż mogą one jeszcze bardziej odparzać skórę.

Gdy pieluszkowe zapalenie skóry nie ustępuje, a wręcz przeciwnie, na skórze pojawią się kolejne zmiany lub ich stan się pogarsza, konieczna jest wizyta u pediatry lub/i dermatologa. Lekarz w zależności od nasilenia zmian chorobowych przepisze maści zawierające sterydy działające przeciwzapalnie, a także preparaty przeciwbakteryjne lub przeciwgrzybiczne.

Przy długo utrzymujących się nadżerkach można dodatkowo stosować kąpiele ściągające w roztworze taniny, w korze dębu, nadmanganianie potasu i oczywiście często wietrzyć pupę niemowlaka.

Jeśli zapalenie skóry ma bardzo ciężki przebieg, lekarz może zadecydować o włączeniu leczenia doustnego w celu opanowania stanu zapalnego, ograniczenia ewentualnego zakażenia bakteryjnego i/lub drożdżakowego oraz zmniejszenia u dziecka takich dolegliwości jak ból, świąd i pieczenie skóry.

Całkowite wyleczenie jest możliwe, jeśli odpowiednio szybko zastosuje się właściwe leczenie miejscowe, a czasem również ogólne, zależnie od przyczyny występowania zmian skórnych. Jednak oprócz leczenia nie należy zapominać o zasadach dotyczących profilaktyki pieluszkowego zapalenia skóry, ponieważ łatwiej jest zapobiegać, niż leczyć.