"Pigułka z kałem" w onkologii. Pomaga w trzech typach nowotworów

Mikrobiom jelitowy coraz częściej traktuje się jak dodatkowy "narząd", który wpływa na odporność i reakcję organizmu na leki. To dlatego badacze sprawdzają, czy kontrolowana zmiana składu bakterii jelitowych może poprawić wyniki terapii przeciwnowotworowych. Najnowsze dane wskazują na konkretne narzędzie: FMT w formie kapsułek, potocznie nazywanych "poop pill".

W obu projektach wykorzystano kapsułki LND101, przygotowywane z materiału od zdrowych dawców. Pacjent przyjmuje je doustnie, a celem jest przywrócenie korzystnego mikrobiomu i ograniczenie procesów, które mogą podsycać stan zapalny.

Pierwsze badanie (faza I) dotyczyło pacjentów z zaawansowanym rakiem nerki. Standardowe leczenie często obejmuje immunoterapię pobudzającą układ odpornościowy do walki z nowotworem, ale bywa ona toksyczna dla przewodu pokarmowego.

- Standardowe leczenie zaawansowanego raka nerki często obejmuje lek immunoterapeutyczny, który pomaga układowi odpornościowemu pacjenta zwalczać komórki nowotworowe. Niestety terapia często prowadzi do zapalenia jelita grubego i biegunki, czasem tak ciężkich, że pacjent musi przerwać podtrzymujące życie leczenie wcześniej. Jeśli możemy zmniejszyć toksyczność i pomóc pacjentom dokończyć terapię, będzie to prawdziwy przełom – tłumaczy Saman Maleki, naukowiec z London Health Sciences Centre Research Institute.

W próbie uczestniczyło 20 osób. Zespół oceniał bezpieczeństwo połączenia immunoterapii z dopasowanym FMT i zauważył sygnał, że taka strategia może zmniejszać toksyczność. Dla chorych oznacza to większą szansę na kontynuację leczenia zgodnie z planem, a więc i na uzyskanie maksymalnych korzyści klinicznych.

Drugi zestaw badań (faza II) prowadzony w Montrealu sprawdzał, czy FMT może poprawić odpowiedź na immunoterapię u chorych na raka płuca oraz czerniaka.

Efekt był wyraźny: po FMT odpowiedziało 80 proc. pacjentów z rakiem płuca, podczas gdy zwykle z samej immunoterapii korzysta ok. 39-45 proc. chorych. W czerniaku pozytywną odpowiedź odnotowano u 75 proc. pacjentów po FMT, wobec 50-58 proc. przy samej immunoterapii. W obu badaniach uczestniczyło po 20 osób.

- Nasze badanie kliniczne pokazało, że przeszczep mikrobioty kałowej może poprawiać skuteczność immunoterapii u pacjentów z rakiem płuca i czerniakiem – zauważa dr Arielle Elkrief badaczka i lekarka z ośrodka badawczego szpitala afiliowanego przy Uniwersytecie w Montrealu (CRCHUM).

Naukowcy sugerują też możliwy mechanizm.

- Wyniki ujawniły też jeden możliwy mechanizm działania przeszczepu: eliminację szkodliwych bakterii po transplantacji – dodaje lekarka.

To ważna wskazówka, bo może pomóc w projektowaniu spersonalizowanych terapii mikrobiomowych.

Badacze zapowiadają kolejne kroki. FMT ma być testowane w dużym, ogólnokanadyjskim badaniu Canbiome2.

- Przeszczep mikrobioty kałowej w czerniaku i raku płuca otwiera całkowicie nową drogę terapeutyczną, możliwą dzięki wyjątkowemu zaangażowaniu pacjentów i pracy zespołowej – zapowiada dr Rahima Jamal, dyrektorka Jednostki Terapii Innowacyjnych (UIT) w CRCHUM.

Warto podkreślić, że to nadal wczesne etapy badań: grupy były niewielkie, a porównania dotyczą dotychczasowych, typowych odsetków odpowiedzi. Kolejne, randomizowane próby mają pokazać, komu FMT pomaga najbardziej i jak długo utrzymuje się efekt. Równolegle metoda jest sprawdzana także u chorych na raka trzustki oraz potrójnie ujemnego raka piersi.

FMT nie jest nowością - od lat stosuje się je w leczeniu ciężkich zakażeń Clostridioides difficile. Nowe jest przeniesienie tej koncepcji do onkologii i wykorzystanie kapsułek jako sposobu na zmniejszenie toksyczności leczenia oraz wzmocnienie odpowiedzi na immunoterapię.

Źródło: medicalxpress.com