Zazwyczaj nie są niepokojące, czasem oznaczają, że w organizmie mogła rozwinąć się już cukrzyca

Skurcze mięśni (zwane również kurczami mięśni) występują, gdy mięśnie mimowolnie kurczą się w niekontrolowany sposób i nie mogą się zrelaksować. Skurcze mięśni są zjawiskiem normalnym i dość powszechnym. Mogą obejmować część, cały mięsień lub kilka mięśni w grupie. Możesz dostać skurczów mięśni w dowolnym miejscu ciała.

Do osób najbardziej narażonych na skurcze mięśni zaliczają się:

• sportowcy,
• niemowlęta,
• kobiety w ciąży,
• osoby powyżej 65. roku życia,
• cierpiący na otyłość.

To nie tylko objaw niedoboru magnezu, ale też skutek intensywnej pracy fizycznej, przeciążenia organizmu ćwiczeniami, przegrzania go, brania niektórych leków, np. moczopędnych, a nawet rozwoju niektórych schorzeń.

Bolesne skurcze, zwłaszcza nóg, mogą wiązać się z takimi chorobami jak miażdżyca, nadciśnienie albo żylaki. W takim wypadku skurcze mijają po ustaniu wysiłku i pojawiają się w nocy. Warto wtedy ułożyć nogi wyżej niż serce.

Zaburzenia hormonalne, np. niedoczynność tarczycy, ale też niewydolność nerek, choroba wątroby czy cukrzyca również mogą dawać objawy w postaci kurczy mięśni.

Czasem bolesna dolegliwość jest skutkiem zatrucia pokarmowego, pojawia się po wystąpieniu biegunki i wymiotów oraz towarzyszy chorobom rzadkim. Nawracające skurcze mogą mieć też przyczynę neurologiczną. Doświadczamy ich przy stwardnieniu rozsianym (SM), w przebiegu dystonii czy choroby Parkinsona.

To częsty problem osób uprawiających sport wyczynowo. Główne przyczyny powstawania skurczów mięśni u sportowców to odwodnienie, niedobór elektrolitów związany z ich utratą z potem i brak równowagi między sygnałem nerwowym, który pobudza mięsień, a tym, który hamuje skurcz.

Taki skutek daje na przykład zmęczenie mięśnia. Wtedy warto zmniejszyć intensywność treningów, regularnie się rozciągać i poświęcić czas na regenerację organizmu. Rozgrzewka, czyli rozciąganie mięśni, zmniejsza szanse na wystąpienie tego nieprzyjemnego objawu.

Należy o niej pamiętać także przed snem, by uniknąć prawdopodobieństwa pojawienia się skurczu w nocy. Niedobór elektrolitów może prowadzić do "przewrażliwienia" i kurczy mięśni albo ich drgania - nie tylko w nodze, ale też na powiece czy na twarzy.

Za dolegliwość może odpowiadać też silny stres albo problemy zdrowotne na tle nerwowym, które wywołują zmiany w pracy mięśni. Lęk powoduje znaczne napięcie mięśni, a kiedy mięśnie są napięte, mogą potrzebować skurczu, aby odbudować część swojej energii. Ponadto napięte mięśnie często stają się "zmęczonymi" mięśniami, również podatnymi na skurcze.

Ten objaw jest często efektem niedoborów składników mineralnych, przede wszystkim magnezu, potasu i sodu. Także nieprawidłowy poziom wapnia może sprawić, że pojawią się bolesne mimowolne skurcze.

Znaczny niedobór wapnia, czyli tzw. hipokalcemia doprowadza czasami do rozwoju tężyczki - choroby związanej z intensywnymi skurczami mięśni. Dlatego warto zbadać poziom stężenia elektrolitów w organizmie, by dowiedzieć się czy nie brakuje mu jakichś pierwiastków. Po wyeliminowaniu tej przyczyny skurczy, możemy poszukać rozwiązania gdzie indziej.

U większości osób skurcze mięśni zdarzają się rzadko, szybko mijają i nie wymagają konsultacji lekarskiej. Jeśli skurcz już się pojawi, skupmy się na rozciąganiu mięśnia lub rozmasowaniu go rękami lub wałkiem masującym. Jeśli możemy, wstańmy i przespacerujmy się albo zastosujmy ciepły okład lub lód. Możemy też wziąć dostępne bez recepty leki przeciwbólowe.

Przyjrzyjmy się również naszym zwyczajom - czasem ta dolegliwość wynika z chodzenia na wysokich obcasach albo przegrzania organizmu w saunie. Może być efektem otyłości, przedawkowania kofeiny lub noszenia zbyt ciasnych ubrań, np. spodni.

Gdy skurczom towarzyszy zaczerwienienie skóry, są częste, uciążliwe i zauważasz osłabienie mięśni, to warto skonsultować to z lekarzem. Leczenie tego objawu możliwe jest przy pomocy fizjoterapii i zabiegów takich jak masaże, rozciąganie, krioterapia czy leczenie ciepłem.

Joanna Rokicka, dziennikarka Wirtualnej Polski