Połowa chorych dzieci trafia do szpitala w stanie zagrożenia życia. Pediatra bije na alarm

Dziewczynka chora na cukrzycę (Photo by John Ewing/Portland Press Herald via Getty Images)Dziewczynka chora na cukrzycę
Źródło zdjęć: © Getty Images | Portland Press Herald

W Polsce co drugie dziecko z rozwijającą się cukrzycą typu 1 trafia do szpitala dopiero w stanie ostrej kwasicy ketonowej. Tymczasem najnowsze dane NFZ pokazują, że liczba chorych gwałtownie rośnie. Lekarze apelują do rodziców o czujność, bo pierwsze objawy bardzo łatwo przeoczyć.

Z najnowszej analizy Narodowego Funduszu Zdrowia obejmującej lata 2016–2025 wynika jednoznacznie, że skala problemu w Polsce narasta w szybkim tempie: W 2016 roku z cukrzycą mierzyło się 2,71 mln dorosłych Polaków. W 2025 roku było to już 3,46 mln osób. To potężny wzrost o blisko 748 tysięcy chorych (27,6 proc.).


WIDEO
Robią to codziennie, wierząc w zdrowotne mity. "Normy w badaniach przekroczone o setki"

Tendencja wzrostowa nie oszczędza najmłodszych. W 2016 roku chorobę odnotowano u 21,9 tys. dzieci i młodzieży, podczas gdy w 2025 roku liczba ta sięgnęła 25,2 tys.

Czym naprawdę jest cukrzyca typu 1?

Wokół cukrzycy wciąż krąży wiele szkodliwych mitów. U dzieci diagnozuje się przede wszystkim cukrzycę typu 1, która nie ma nic wspólnego ze stylem życia.

– Nie jest ona skutkiem złej diety, braku ruchu ani nadwagi. Może rozwinąć się u każdego dziecka, niezależnie od jego stylu życia. Cukrzyca typu 1 należy do grupy chorób autoimmunologicznych, podobnie jak m.in. choroba Hashimoto, reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca, bielactwo czy celiakia – tłumaczy w rozmowie z PAP dr n. med. Katarzyna Piechowiak, pediatra, specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej z Dziecięcego Szpitala Klinicznego UCK WUM.

W przebiegu tej choroby układ odpornościowy w wyniku błędu atakuje własne komórki trzustki, które odpowiadają za produkcję insuliny. Znaczenie mają tu zarówno predyspozycje genetyczne, jak i czynniki środowiskowe, w tym przebyte infekcje wirusowe czy zaburzenia flory bakteryjnej jelit.

Kwasica ketonowa: stan zagrożenia życia

Brak wczesnego rozpoznania niesie za sobą dramatyczne konsekwencje. Jednym z najgroźniejszych powikłań nierozpoznanej cukrzycy typu 1 jest kwasica ketonowa – ostry stan wywołany gwałtownym niedoborem insuliny.

W Polsce nawet połowa małych pacjentów trafia pod opiekę lekarzy właśnie w tym stadium. Część dzieci wymaga natychmiastowego ratowania życia na Oddziale Intensywnej Terapii. Pediatra alarmuje również, że ciężki przebieg choroby może pozostawić ślad na rozwoju i funkcjonowaniu mózgu dziecka.

Pierwsze objawy cukrzycy u dzieci łatwo przeoczyć. Należą do nich:

  • zwiększone pragnienie – dziecko wypija nietypowo duże ilości płynów,
  • częste wizyty w toalecie – częstsze oddawanie moczu (również w nocy),
  • niewyjaśniony spadek masy ciała – dziecko nagle wyraźnie chudnie.

Gdy choroba postępuje, dochodzą kolejne symptomy:

  • bóle brzucha,
  • nudności,
  • wymioty.

Przełom w profilaktyce: bezpłatne badania z kropli krwi

Czy da się zatrzymać ten scenariusz? Tak, pod warunkiem wykrycia zmian zanim wystąpią jakiekolwiek widoczne objawy. Pozwalają na to badania przesiewowe wykrywające przeciwciała niszczące komórki produkujące insulinę.

W Polsce, m.in. w Dziecięcym Szpitalu Klinicznym w Warszawie, prowadzony jest międzynarodowy program EDENT1FI:

  • Kto może wziąć udział: dzieci i młodzież w wieku od 2 do 17 lat,
  • Jak wygląda badanie: bezpłatny, szybki test z pojedynczej kropli krwi z palca,
  • Przygotowanie: nie trzeba być na czczo,
  • Skala programu: przebadano już 30 tysięcy dzieci.

Dzieci, u których test wykaże podwyższone ryzyko zachorowania, trafiają pod stałą opiekę specjalistów, zyskują dostęp do nowoczesnych systemów monitorowania poziomu cukru oraz regularnych kontroli.

Diagnoza to nie wyrok

Choć rozpoznanie cukrzycy typu 1 jest dla całej rodziny ogromnym szokiem, nowoczesne terapie diametralnie zmieniły codzienność pacjentów.

– Cukrzyca typu 1 nie oznacza rezygnacji z normalnego życia. Dzieci z tą chorobą mogą uprawiać sport, rozwijać swoje pasje, osiągać sukcesy w nauce i realizować marzenia. Kluczowe jest odpowiednie leczenie, regularne kontrolowanie poziomu cukru i dostosowywanie dawek insuliny do potrzeb organizmu – uspokaja dr Piechowiak.

Źródło: PAP

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie