Pomroczność jasna - przyczyny, objawy, zaburzenia pamięci, poczytalność, padaczka

Pomroczność jasna to inaczej zamroczenie jasne lub organiczne zaburzenia dysocjacyjne. Jest to zespół objawów, na który składają się zaburzenia świadomości, pamięci i postępowania. Jednocześnie chory zachowuje spójność ruchów i wykonywanych czynności.

Następuje częściowa lub całkowita utrata poczucia własnej tożsamości, osłabienie lub brak umiejętności odbierania bodźców zewnętrznych oraz przywoływania informacji z przeszłości.

Symptomy występują nagle, a moment ich pojawienia się jest bardzo trudny do przewidzenia. W większości przypadków stan nie jest związany z żadną konkretną sytuacją ani bodźcem odbieranym z zewnątrz. Objawy pomroczności jasnej to najczęściej:

• nieznana motywacja czynów,
• zaburzenia emocji,
• znacznie ograniczona pamięć,
• roztargnienie,
• zamyślenie,
• nieobecność,
• niekomunikatywność,
• nieprzewidywalność reakcji,
• zmiana tempa aktywności,
• dezorientacja w czasie i miejscu,
• dezorientacja własnej tożsamości.

Objawy zamroczenia jasnego mijają po upływie kilku godzin lub dni, zupełnie nagle i niespodziewanie. Chory nadal ma zaburzenia pamięci, nie potrafi przypomnieć sobie większości wydarzeń z okresu epizodu, ani tego co go poprzedzało.

Przyczyną pomroczności jasnej są uszkodzenia struktur układu nerwowego. Stan pomroczny należy do części zespołu zamroczeniowego, który wyróżnia nagła zmiana zachowania bez utraty przytomności.

Jego początek i koniec jest nagły, zaburzenie może trwać od kilku minut do kilku tygodni. Podtypy zespołu zamroczeniowego:

• zamroczenie jasne - działania chorego są spójne, ale rozpoznaje się znaczne zaburzenia pamięci (w tej grupie znajduje się pomroczność jasna),
• zamroczenie wytwórcze - jednostka jest całkowicie podporządkowana urojeniom,
• stan ekstatyczny – jednostka jest w ekstazie i jest przekonana o doniosłości własnej roli,
• stany wyjątkowe – gwałtowne i niezrozumiałe reakcje wywołane konkretną sytuacją.

Pomroczność jasną wyróżniają znaczne zaburzenia pamięci. Po zamroczeniu chory nie jest w stanie przypomnieć sobie wydarzeń z okresu epizodu, nie potrafi odpowiedzieć na pytanie gdzie był, z kim, co robił, z kim miał kontakt ani jak się czuł. Pewne kłopoty z pamięcią są rozpoznawane również w trakcie ataku pomroczności jasnej.

Pomroczność jasna zaliczana jest do zespołu zamroczenia, który zgodnie z art. 31 § 1 Kodeksu karnego spełnia kryteria niepoczytalności. Jednostka w stanie zaburzenia czynności psychicznych nie jest w stanie rozpoznać czy popełnia czyn zabroniony. Niepoczytalność jest rozpoznawana na podstawie opinii biegłych psychiatrów i psychologów.

Zdarza się, że po utracie świadomości na skutek poważnego napadu epilepsji u pacjenta pojawia się pozornie inna świadomość.

Po odzyskaniu świadomości nie wie, gdzie się znajduje ani kim jest, staje się roztargniony, nerwowy, lękliwy, a nawet agresywny. Stan ten może utrzymać się kilkanaście miesięcy, choć zwykle mija znacznie szybciej.

Chory po zakończeniu pomroczności zupełnie nie pamięta swojego poprzedniego stanu ani zachowania. Uważa się, że stan pomroczny na skutek padaczki to efekt zmian w mózgu spowodowanych chorobą.