Popularne leki mogą zwiększać ryzyko demencji. Zagrożenie rośnie wśród młodych

Nowe ustalenia budzą niepokój, ponieważ lek jest szeroko przepisywany, również pacjentom cierpiącym na przewlekłe bóle krzyża, niezależnie od ich związku z uszkodzeniem nerwów.

Analiza przeprowadzona przez naukowców z Case Western Reserve University School of Medicine w Cleveland oraz innych amerykańskich ośrodków objęła niemal 53 tys. dorosłych pacjentów z USA.

Korzystając z danych z globalnej platformy TriNetX (z lat 2004–2024), porównano dwie grupy: jedną, której przepisywano gabapentynę w związku z bólami krzyża, i drugą, która leku nie otrzymywała.

Wyniki pokazały, że osoby, które otrzymały co najmniej sześć recept na gabapentynę, były obarczone o 29 proc. wyższym ryzykiem rozpoznania demencji w ciągu 10 lat od diagnozy bólu oraz o 85 proc. większym ryzykiem łagodnych zaburzeń poznawczych (MCI) w porównaniu z grupą kontrolną.

Zobacz także: Rodzaje demencji. Otępienie naczyniowe i choroba Alzheimera

Co istotne, zagrożenie było jeszcze większe wśród młodszych pacjentów (18–64 lata). W tej grupie ryzyko demencji rosło o 110 proc., a łagodnych zaburzeń poznawczych aż o 150 proc.

Badacze zauważyli również zależność między skalą stosowania leku a ryzykiem – pacjenci, którym wystawiono 12 lub więcej recept, mieli o 40 proc. wyższe ryzyko rozwoju demencji i o 65 proc. wyższe ryzyko zaburzeń poznawczych w porównaniu z osobami, które otrzymały od 3 do 11 recept.

Choć badanie miało charakter obserwacyjny i nie potwierdza bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego, wyniki sugerują konieczność ostrożności w przepisywaniu gabapentyny, zwłaszcza w długoterminowej terapii i u młodszych pacjentów.

Autorzy podkreślają, że nie udało się ustalić dokładnych dawek leku ani całkowitego okresu stosowania, co wymaga dalszych badań.

Eksperci wskazują jednak, że dorośli pacjenci przyjmujący gabapentynę powinni być regularnie monitorowani pod kątem funkcji poznawczych, aby odpowiednio wcześnie wykrywać ewentualne niepokojące zmiany.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. PAP
2. Regional Anesthesia & Pain Medicine