Postarza organizm szybciej, niż sądziliśmy. Nowe ustalenia badaczy

Otyłość może nie tylko pogarszać stan zdrowia, ale również przyspieszać biologiczne starzenie się organizmu. Do takich wniosków doszli naukowcy z Sichuan University oraz innych chińskich ośrodków, którzy przeanalizowali dotychczasowe badania na ten temat. Wyniki przeglądu opublikowano w czasopiśmie naukowym "Genes & Diseases".

Autorzy publikacji przypominają, że starzenie jest złożonym procesem, na który wpływa wiele zmian zachodzących na poziomie komórek i tkanek. Należą do nich m.in. przewlekły stan zapalny, skracanie telomerów, zaburzenia pracy mitochondriów, niestabilność materiału genetycznego, problemy z utrzymaniem prawidłowej równowagi białek, wyczerpywanie się zasobów komórek macierzystych oraz nieprawidłowe rozpoznawanie składników odżywczych przez komórki.

Zdaniem badaczy otyłość może nasilać wiele z tych mechanizmów. Oznacza to, że jej wpływ może wykraczać poza samo zwiększanie ryzyka konkretnych chorób i obejmować procesy bezpośrednio związane z biologicznym wiekiem organizmu.

Jednym z najważniejszych mechanizmów łączących otyłość ze starzeniem jest przewlekły, utrzymujący się na niskim poziomie stan zapalny. W tkance tłuszczowej mogą gromadzić się komórki układu odpornościowego, które wydzielają cytokiny prozapalne. W efekcie stan zapalny nie ogranicza się jedynie do tkanki tłuszczowej, ale może obejmować cały organizm. Sprzyja to m.in. rozwojowi insulinooporności, zaburzeń metabolicznych, chorób sercowo-naczyniowych i uszkodzeń tkanek.

Naukowcy zwracają uwagę, że mechanizm ten przypomina przewlekły stan zapalny obserwowany podczas naturalnego starzenia się organizmu. To właśnie dlatego otyłość może przyspieszać część zmian, które zwykle nasilają się wraz z wiekiem.

Autorzy przeglądu wskazują również, że zmniejszenie nadmiernej masy ciała może osłabiać część procesów związanych z przyspieszonym starzeniem. Korzyści obserwuje się zarówno po zmianie stylu życia, obejmującej m.in. ograniczenie nadmiernej podaży kalorii i zwiększenie aktywności fizycznej, jak i po zastosowaniu odpowiednio dobranego leczenia farmakologicznego czy chirurgii bariatrycznej.

Takie działania mogą poprawiać funkcjonowanie metaboliczne organizmu i wpływać na poziom niektórych markerów biologicznych powiązanych ze starzeniem.

W publikacji omówiono również nowoczesne metody farmakologicznego leczenia otyłości. Badacze zwrócili uwagę m.in. na liraglutyd, semaglutyd, tirzepatyd oraz orlistat. Autorzy analizowali, czy leki te – poza wspieraniem redukcji masy ciała – mogą oddziaływać także na mechanizmy biologicznego starzenia. Według przytoczonych danych ich stosowanie może wiązać się m.in. ze zmniejszeniem stanu zapalnego, poprawą funkcjonowania mitochondriów oraz ograniczeniem stresu oksydacyjnego.

W części badań obserwowano również zmiany dotyczące telomerów i telomerazy, czyli enzymu uczestniczącego w utrzymywaniu ich długości. Naukowcy podkreślają jednak, że wpływ leczenia otyłości na długość życia i tzw. zdrowe starzenie nadal wymaga dalszych, długoterminowych badań.

Źródło: Polska Agencja Prasowa