Przeszczep płuca - wskazania, przeciwwskazania, przebieg operacji

Przeszczepienie płuca to ostateczne rozwiązanie dla pacjentów cierpiących na poważne choroby płuc, którzy wyczerpali już wszystkie inne dostępne metody leczenia. Najczęściej transplantacji płuc poddawane są osoby cierpiące na:

• przewlekłą obturacyjną chorobę płuc;
• idiopatyczne zwłóknienie płuc;
• mukowiscydozę;
• idiopatyczne nadciśnienie płucne;
• niedobór alfa1-antytrypsyny.

Transplantacja płuc nie jest przeprowadzana u osób cierpiących na inne ciężkie schorzenia i dolegliwości, które zmniejszają szanse powodzenia operacji. Do schorzeń tych należą:

• choroby przewlekłe (w tym niewydolność serca, choroby nerek lub wątroby);
• infekcje, w tym żółtaczka oraz zakażenie wirusem HIV;
• choroby nowotworowe;
• choroby o podłożu psychicznym.

Dyskwalifikujące są również takie czynniki, jak podeszły wiek chorego, nadużywanie alkoholu i narkotyków oraz palenie papierosów.

Osoba zakwalifikowana do przeszczepu płuca musi czekać na odpowiadający wymaganiom organ. Gdy taki się pojawi, chory otrzyma telefon z wezwaniem na operację. Po usłyszeniu tej informacji pacjent nie powinien przyjmować żadnych płynów ani pokarmów. Przez zabiegiem żołądek powinien być pusty. Ważne jest jak najszybsze dotarcie do szpitala. Po przybyciu sprawdzana jest zgodność między chorym, a przeszczepianym organem. Jeśli nie ma przeciwwskazań do zabiegu, zarówno pacjent, jak i pobrane płuco przygotowywani są do operacji. Przed operacją należy poinformować lekarza o wszystkich odczuwanych dolegliwościach, nawet jeśli jest to tylko gorączka, ból gardła lub lekkie przeziębienie. Chory poddawany jest także serii badań, w tym badaniom krwi, rentgenowi klatki piersiowej i EKG. Tuż przed przeszczepieniem płuca goli się owłosienie chorego na obszarze od klatki piersiowej do kolan. Zakładana jest również kroplówka w celu uzupełniania płynów, a także podaje się środek uspokajający.

Operacja płuc przebiega w znieczuleniu ogólnym. Następnie wykonuje się cewnikowanie żyły szyjnej lub pachwinowej – drogą tą podawane są leki i składniki odżywcze. Cewnikuje się również pęcherz moczowy. Przez usta wsuwa się rurkę przebiegającą do tchawicy, dzięki czemu umożliwione zostaje oddychanie. Często chory podpinany jest do urządzenia, które pozwala na wymianę gazową z pominięciem serca lub płuc. Gdy pacjent jest już przygotowany, chirurg usuwa chore płuco i zastępuje je zdrowym, po czym zaszywa powłoki ciała.

Wszystkie zabiegi chirurgiczne wiążą się z ryzykiem krwotoku wewnętrznego, infekcji pooperacyjnej, uszkodzenia organów wewnętrznych i wielu innych. W przypadku przeszczepienia płuca dochodzi do tego obawa odrzucenia przeszczepu. Mogą o tym świadczyć takie objawy, jak:

• gorączka;
• objawy podobne do symptomów grypy (dreszcze, zawroty głowy, nudności);
• problemy z oddychaniem;
• coraz silniejszy ból w klatce piersiowej;
• różnica wagi ciała (wzrost lub spadek) wynosząca ponad 2 kilogramy w ciągu doby.

Przeszczepienie płuca pozwala choremu na przeżycie kilku lat w stosunkowo dobrym zdrowiu. Niestety po 3-5 latach nowe płuco się zużywa i trzeba je wymienić.

Źródła

1. Jednoczesny przeszczep dwóch płuc
2. Chazan R., Pneumonologia i alergologia praktyczna - badania diagnostyczne i terapia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2011, ISBN 978-83-7522-061-2
3. Dyszkiewicz W., Jemielity M., Wiktorowicz K. Transplantologia w zarysie, AM Poznań, Poznań 2009, ISBN 978-83-60187-84-5
4. Antczak A. Wielka interna - pulmonologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-60135-76-1