Przyczyny neurologiczne impotencji

Do przyczyn zaburzeń erekcji pochodzenia ośrodkowego (zaburzenia w mózgu) należą: guzy mózgu, urazy, krwiaki, padaczka, infekcje ośrodkowego układu nerwowego, choroby zwyrodnieniowe (np. choroba Parkinsona) i choroby otępienne (np. ch. Alzheimera). Natomiast rdzeń kręgowy może zostać uszkodzony przez urazy, infekcje (zakażenia zarówno bakteryjne jak i wirusowe), zaburzenia naczyniowe, nowotwory oraz poprzez zmiany demielinizacyjne, co dzieje się w stwardnieniu rozsianym (SM). W chorobach i uszkodzeniach rdzenia kręgowego zaburzenia erekcji są częściej spotykane niż w uszkodzeniach mózgowia.

Obecnie wyróżnia się 3 typy wzwodu prącia: nocny, psychogenny i odruchowy. Ośrodek wzwodu prącia znajduje się w rdzeniu kręgowym na wysokości odcinka lędźwiowego. Powstający w głowie (mózgowiu, dokładnie m.in. w płacie skroniowym) impuls nerwowy po weryfikacji przez korę mózgową jest przekazywany rdzeniem kręgowym do ośrodka wzwodu w rdzeniu (odcinek krzyżowy S1-S3 ), a stąd specjalnymi nerwami do nerwów wzwodowych, których pobudzenie powoduje napływ krwi do ciał jamistych i ciała gąbczastego, co powoduje wzwód. Wszystkie stany blokujące lub uszkadzające opisywaną powyżej drogę przepływu bodźca nerwowego z głowy do prącia będą miały wpływ na powstanie zaburzeń erekcji.

• Guzy mózgu, do których zalicza się nie tylko nowotwory, ale także wszelkie nieprawidłowe twory takie jak ropnie, pasożyty, wylewy krwi;
• Kolejnym czynnikiem mogą być urazy mózgu. Uszkodzenia są najczęściej efektem stłuczenia i wtórnych krwawień do mózgu. W wyniku uszkodzeń dochodzi do osłabienia popędu płciowego i zaburzeń erekcji;
• Udary mózgu, którym najczęściej ulegają osoby starsze. Zbadano, że zaburzenia erekcji częściej występują po udarach lewej półkuli. Szacuje się, że połowa osób po udarze jest w stanie dalej prowadzić normalne życie seksualne;
• Padaczka jest częstą chorobą osób młodych, będących w okresie dużej aktywności seksualnej. Zaburzenia seksualne często są obserwowane w padaczce płatów skroniowych, w której obserwowany jest brak erekcji. Dodatkowym czynnikiem mogącym nasilać zaburzenia erekcji są leki stosowane w leczeniu padaczki.

Urazy są przyczyną zaburzeń erekcji w ok. 20%. Szacuje się, że nawet połowa urazów rdzenia jest powodowana przez wypadki komunikacyjne. Urazowi najczęściej ulega odcinek szyjny i pogranicze piersiowo - lędźwiowe. Gdy w wyniku urazu dojdzie do przerwania rdzenia z powodu np. uciskającego krążka międzykręgowego, powstaje zespół objawów w postaci: porażenia kończyn dolnych, porażenia zwieraczy, co objawia się problemem w kontroli zwieraczy oraz dysfunkcjami seksualnymi. Osoba po takim urazie zwykle jest inwalidą do końca swojego życia.

Są to najczęściej guzy łagodne np. oponiaki, które rosnąc w sztywnej konstrukcji jaką jest kostny kanał rdzeniowy kręgosłupa powodują ucisk na rdzeń i jednoczesne zaburzenie jego funkcji. Rosnąca masa stopniowo naciska na rdzeń. Początkowo dochodzi do niewielkich niedowładów, następnie połowicznego uszkodzenia rdzenia. W końcowym stadium może dojść do przerwania ciągłości rdzenia. Poniżej od uszkodzenia dochodzi do niedowładów, braku czucia, braku erekcji, dochodzi do zmian zwyrodnieniowych w jądrach. Zaburzenia seksualne często są pierwszym objawem powiększającego się guza. Leczenie w takich sytuacjach jest głównie operacyjne. Wycięcie guza, gdy nie doszło do śmierci komórek nerwowych wskutek ucisku i rozprzestrzeniania się guza daje szansę ustąpienia objawów i powrotu funkcji seksualnych.

Jest to zapalna choroba ośrodkowego układu nerwowego (czyli mózgu i rdzenia kręgowego). W chorobie tej dochodzi do demielinizacji i rozpadu neuronów, co powoduje, że układ nerwowy nie funkcjonuje prawidłowo. Jest to najczęstsza przyczyna uszkodzenia rdzenia u osób młodych. Zaburzenia seksualne w SM mają przyczynę zarówno mózgową jak i rdzeniową. Zaburzenia seksualne w tej chorobie są bardzo częste, dodatkowo niestety choroba w dużej części przypadków zaczyna się w młodym wieku, w okresie czynnej aktywności seksualnej. Szacuje się, że po kilku latach trwania choroby zaburzenia erekcji występują aż u 70% chorych. Dodatkowo, oprócz braku erekcji może występować spadek libido, trudności z utrzymaniem wzwodu członka. W części przypadków, gdy choroba przebiega w postaci zaostrzeń i remisji, w momencie ustępowania objawów neurologicznych mogą powracać zdolności seksualne.

Wśród chorób rdzenia powodujących zaburzenia erekcji wyróżniamy:

• Wiąd rdzenia

Jest to forma zapalenia rdzenia powodowana przez krętki kiły (późne stadium choroby rozwijające się po wielu latach nieleczonego zakażenia). Zaburzenia erekcji są jednym z objawów wiądu. Obecnie dzięki powszechnie stosowanemu leczeniu penicyliną późna nerwowa postać kiły występuje niezwykle rzadko.

• Zapalenie rdzenia

Najczęściej są to infekcje wirusowe. Zaburzenia seksualne są przemijające, rokowanie co do powrotu funkcji seksualnych jest dobre.

• Zapalenia rogów przednich rdzenia (choroba polio)

W przypadku choroby Heinego-Medina (inaczej poliomyelitis) zaburzenia wzwodu są często spotykane. Obecnie jednak dzięki skutecznej i powszechnie stosowanej szczepionce, w krajach rozwiniętych choroba praktycznie nie występuje.

Źródła

1. Neurogenne przyczyny zaburzeń erekcj
2. Lehmann-Horn F., Ludolph A. NEUROLOGIA - diagnostyka i leczenie, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-50-7
3. Prusiński A. Neurologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3125-7
4. Prusiński A. (red.), Neurologia w praktyce klinicznej - zasady diagnostyki i postępowania, Czelej, Lublin 2006, ISBN 83-89309-71-8
5. Stearn M. Wstydliwe dolegliwości, D.W. Publishing Co., Szczecin 2001, ISBN 1-57105-063-X