Psycholog – kim jest i czym się zajmuje?

Psycholog jest osobą, która posiada kwalifikacje zawodowe do udzielania świadczeń psychologicznych. Oznacza to, że ukończyła pięcioletnie studia magisterskie i ma tytuł magistra psychologii.

Dobry psycholog to osoba, która ma nie tylko wymagane wykształcenie i doświadczenie, ale i predyspozycje zawodowe. Jest zawsze profesjonalnie przygotowana, empatyczna i asertywna, taktowna i dyskretna (obowiązuje go tajemnica zawodowa).

Psycholog może pracować we własnym gabinecie, poradni zdrowia psychicznego czy w poradniach psychologiczno-pedagogicznych, szkole, szpitalu i innych instytucjach oraz placówkach. Z jego pomocy można skorzystać prywatnie, również w ramach ubezpieczenia, jak i na NFZ (w ramach ubezpieczenia w NFZ potrzebne jest skierowanie).

Ponieważ psychologia to nauka badająca mechanizmy i prawa rządzące psychiką oraz zachowaniem człowieka, psycholog jest kompetentny i uprawniony do działalności w zakresie pomocy psychologicznej (udziela wsparcia i pomocy psychologicznej w zakresie radzenia sobie z codziennymi problemami), diagnozowania (zajmuje się profilaktyką zaburzeń psychicznych), opiniowania, prowadzenia poradnictwa i doradztwa, przeprowadzania testów psychologicznych bądź psychoedukacji (po ukończeniu stosownych studiów podyplomowych).

Czym nie zajmuje się psycholog? Nie ma uprawnień, by wypisywać recepty na leki (nie stosuje terapii farmakologicznej). To domena psychiatry. Gdy nie ukończył studiów podyplomowych w kierunku psychoterapii, nie posiada do jej prowadzenia odpowiednich kwalifikacji. Zajmuje się tym psychoterapeuta. Psycholog nie jest też przeszkolony w zakresie interwencji kryzysowej.

Kiedy iść do psychologa? Na wizytę warto się umówić, gdy pojawia się i towarzyszy:

• obniżony nastrój,
• wrażenie pogorszenie jakości życia i poczucie bezsensu,
• problemy ze snem,
• brak energii,
• pragnienie zmiany,
• nałóg – uzależnienie od alkoholu, leków czy substancji psychoaktywnych, problemem bądź trudna sytuacja życiowa, z którymi trudno sobie poradzić. To śmierć bliskiej osoby, utrata pracy, zakończenie związku,
• problem w relacji z dzieckiem, partnerem, rodzicem, przełożonym,
• nadmierny stres, lęk lub negatywne emocje, które utrudniają życie.

Co ważne, w zakresie kompetencji psychologa leży postawienie diagnozy, pomoc w zgłębieniu problemu i istniejących rozwiązań.

Przebieg wizyty zależy od tego, jaki jest jej cel. Gdy jest nią problem, istotą spotkania będzie rozmowa. Gdy diagnoza, specjalista zbierze kluczowe informacje i przeprowadzi testy polegające na wykonywaniu różnych zadań, po czy, omówi wyniki i wnioski z badania.
Czasem wizyta u psychologa ma charakter wstępnej konsultacji, będącej pierwszym krokiem do rozwiązania problemu. Co to oznacza?

Do psychologa warto pójść zawsze, gdy pojawia się problem natury psychicznej. Podczas spotkania specjalista postawi diagnozę i zaproponuje odpowiednie leczenie: pomoc psychologiczną, psychoterapię (to dominująca metoda w przypadku łagodniejszych zaburzeń psychicznych) lub farmakoterapię (leczenie u psychiatry). To zasadne w przypadku ciężkiej depresji i poważnych chorób psychicznych, na przykład psychozy czy choroby afektywnej dwubiegunowej.

Psychiatra jest lekarzem (psycholog nim nie jest). Oznacza to, że ukończył studia medyczne i ma specjalizację z psychiatrii. Zajmuje się diagnozą i leczeniem chorób oraz zaburzeń psychicznych, posiada także wiedzę na temat anatomii oraz funkcjonowania organizmu człowieka (przeprowadza klasyczne badanie lekarskie).

W odróżnieniu od psychologa (oraz psychoterapeuty) posiada uprawnienia do wypisywania recept, wystawiania zwolnień lekarskich, skierowań do szpitala. Gdy ukończył specjalistyczne szkolenie podyplomowe, posiada kompetencje do prowadzenia psychoterapii.

Psychoterapeuta to osoba, która ukończyła jeden z humanistycznych lub medycznych kierunków: psychologię, psychiatrię, socjologię, pedagogikę czy filozofię oraz przeszła podyplomowe, specjalistyczne szkolenie.

Psychoterapeuta może prowadzić terapię długo lub krótkoterminową, a i pracować w różnych nurtach (np. poznawczo-behawioralnym, psychodynamicznym, systemowym, psychoanalitycznym czy humanistycznym).