Radioaktywne rzeczy, z którymi stykamy się na co dzień

Zajrzyjmy do kuchni. Źródłem radonu - pierwiastka gazowego jest granit, z którego wykonane są blaty kuchenne. Gaz ten pojawia się w wyniku rozpadu promieniotwórczego radu, który znaleźć można w minerałach, glebie i budynkach. Ale nie powinniśmy obawiać się granitowych blatów. Uczeni dowiedli, że nie są szkodliwe. Zawartość radonu jest tak mała, że nie wpłynie na nasze zdrowie. Możemy śmiało więc przygotowywać na granitowych blatach potrawy. Warto wiedzieć, że granit cały czas emituje radon. Uważa się, że najwięcej w czasie obróbki, więc nie jest tak radioaktywny jak wydobyty od razu ze złóż.

Orzechy brazylijskie to smaczna i zdrowa przekąska. Usprawniają pracę mózgu, wspomagają pamięć i koncentrację. Orzechy zawierają witaminy i mikroelementy. Ale nie każdy zdaje sobie sprawę, że są także radioaktywne. W jaki sposób? Długie korzenie orzesznicy chłoną z gleby rad i bar. Pierwiastki te przenikają do orzechów. Stężenie tych pierwiastków jest jednak niewielkie i nie może zaszkodzić. Dietetycy przestrzegają przed nadmiernym spożywaniem tych orzechów z innego powodu. Są bardzo kaloryczne - w 100 g jest aż 656 kcal.

Banany to świetna przekąska. Są źródłem węglowodanów, witamin i błonnika. Ale te smaczne owoce zawierają także radioaktywny potas, który ma niebagatelny wpływ na prawidłową pracę mięśni. W bananach występuje izotop potasu 39K, 41K, a także promieniotwórczy 40K. Ile potasu zawiera ten owoc? W 100 gramach mieści się 358 mg. Nie powinniśmy jednak bananów wykluczać z diety. Jeśli zjemy jeden owoc, to promieniowanie wynosi ok. 0,1 µSv (mniej niż podczas rentgenu klatki piersiowej, który jest 1000 razy bardziej promieniotwórczy). By owoce te nam zaszkodziły, musielibyśmy zjeść je w absurdalnej ilości kilku milionów sztuk naraz.

Nawet koci żwirek nie jest pozbawiony radioaktywności. Mowa o żwirku bentonitowym. Ten surowiec składa się z minerałów ilastych. Świetnie wchłania wilgoć i pęcznieje. Dlatego nadaje się do kociej kuwety. Niestety koci żwirek może być promieniotwórczy, bo wchłania pierwiastki z otoczenia. Zawiera bowiem śladowe ilość uranu oraz tor. Nie powinniśmy jednak obawiać się kupować naszym czworonogom tego typu substancji. Żwirek może być niebezpieczny, jeśli będzie niepoprawnie zutylizowany. Istnieje ryzyko, że radioaktywne pierwiastki dostaną się do wód gruntowych.

Masz pierścionek z cyrkonią albo z topazem? Mogą być radioaktywne, podobnie jak beryle czy turmaliny. Kamienie poddawane są obróbce po to, by zmienić im kolor. To powoduje, że mogą być lekko napromieniowanie, ale spokojne, ta dawka nie ma wpływu na nasze zdrowie. W strukturze naturalnego kamienia występuje także radioaktywny tor i uran. Radioaktywna może być także ceramika. Uważa się, że przedmioty wykonane w latach 50. XX wieku pokryte są farbą, która może zawierać uran.

O tym, że papierosy szkodzą, wiadomo nie od dziś. Truje nie tylko nikotyna, dioksyny, policykliczne węglowodory aromatyczne, węglowodory lotne czy tlenek węgla. W dymie tytoniowym jest 7 tys. substancji chemicznych, które wywołują nowotwory, choroby serca, układu krążenia i płuc. Papierosy zawierają także radioaktywny polon i ołów. Pierwiastki promieniotwórcze dostają się do gleby z deszczem i śniegiem, kumulują się w liściach i korzeniach tytoniu. Polon uwalania się i jest wchłaniany przez płuca. Osoba, która pali dwie paczki dziennie przez rok, może przyjąć 4 razy większą dawkę promieniowania niż przyjęli mieszkańcy Polski po katastrofie w Czarnobylu. Dotyczy to szczególnie obszarów kraju położonych najbliżej granicy z Ukrainą.