Krwotok - rodzaje ran, pierwsza pomoc, tamowanie krwotoków

Rany powstają wskutek uszkodzenia tkanek organizmu, łącznie z przerwaniem ciągłości skóry, bólem i krwawieniem. Można je podzielić na:

• rany kłute – zadane przez ostre narzędzie, są głębokie, o równych brzegach, małej średnicy, zwykle niewiele krwawią, jednak mogą uszkodzić wewnętrzne narządy;
• rany cięte – również są zadawane ostrym narzędziem, obficie krwawią;
• rany miażdżone – powstają po upadku lub uderzeniu, mało krwawią, ale bolą, brzegi rany są postrzępione, nieregularne i zasinione, tkanki w okolicy rany są stłuczone i zmiażdżone;
• rany szarpane – obficie krwawią, są spowodowane napięciem i rozciągnięciem tkanek ponad ich wytrzymałość, poszarpane są brzegi rany.

Krwawienie może być spowodowane wieloma czynnikami. Najpowszechniejsze to uszkodzenie żyły lub tętnicy albo obu. Jak rozróżnić krew żylną od tętniczej, gdy nie jesteśmy specjalistami? Krew żylna jest ciemnoczerwona, płynie jednostajnym strumieniem.

Krew tętnicza jest jasnoczerwona i zwykle tryska z rany z częstotliwością tętna. Wydobywanie się krwi tętniczej jest bardziej niebezpieczne, gdyż jest ona pod ciśnieniem. Krwotok może doprowadzić nawet do wstrząsu, gdy stracimy dużo krwi. Niezależnie od tego, czy krwotok jest żylny, czy tętniczy, pierwsza pomoc polega na założeniu opatrunku uciskowego. Kilkoma warstwami sterylnej gazy należy przykryć ranę i przymocować całość bandażem, dość silnie uciskając. Jeśli taki opatrunek nie pomaga, to należy założyć kolejną warstwę gazy i ponownie zabandażować. Taki opatrunek powinien zatrzymać krwotok. Później należy udać się do lekarza, który oceni ranę, czy konieczne jest jej oczyszczenie i zszycie.

Celem pierwszej pomocy przy ranie jest zatamowanie krwotoku. Najpierw należy ranę zdezynfekować – przemyć utlenioną wodą, a następnie założyć opatrunek z jałowej gazy lub bandażu. Nie należy kłaść na ranę środków typu wata czy lignina, ponieważ mogą się one przyklejać i utrudniać gojenie. Zranioną osobę należy zawieźć do lekarza, by w razie potrzeby podrażniona zmiana została zszyta. Także drobne skaleczenia, które często lekceważymy, należy zdezynfekować i opatrzyć. Jeśli w trakcie gojenia się rany dojdzie do jej ropienia, można stosować maść i przemywać ją. Opatrywanie ran powinno się zawsze wykonywać w rękawiczkach.

W ranie może znaleźć się ciało obce: drzazga, pręt, kamyki. W takim wypadku należy zatamować krwawienie wokół rany, np. w przypadku pręta w stopie i go unieruchomić. Nie wolno samodzielnie wyjmować go z rany. Tym zajmuje się lekarz. Robiąc to samemu, część ciała obcego może pozostać lub możemy doprowadzić do jeszcze większego krwotoku.