Recepta bez wizyty u lekarza? Pielęgniarka też może ją wystawić

Prawo do przepisywania leków nie przysługuje automatycznie każdej pielęgniarce i położnej. Przy samodzielnym ordynowaniu potrzebne są studia drugiego stopnia na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo albo tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa. Konieczne jest również przygotowanie z zakresu ordynowania leków i wypisywania recept.

Zazwyczaj zapewnia je kurs specjalistyczny. Nie muszą go jednak kończyć osoby, które zdobyły wymaganą wiedzę podczas studiów. Dlatego o możliwości uzyskania recepty decydują konkretne kwalifikacje osoby udzielającej świadczenia, a nie samo wykonywanie zawodu.

Warto też pamiętać, że możliwość otrzymania recepty od pielęgniarki nie jest równoznaczna z obsługą bez rejestracji czy oczekiwania. Przed zgłoszeniem się do przychodni najlepiej ustalić, czy oferuje ona taką poradę i jak ją umówić.

W samodzielnym przepisywaniu leków obowiązuje wykaz określonych substancji czynnych. Podanie w nim grupy preparatów nie oznacza więc, że pielęgniarka lub położna może wystawić receptę na każdy należący do niej produkt.

Wykaz obejmuje m.in. wybrane leki przeciwwymiotne, przeciwbólowe, przeciwpasożytnicze, rozszerzające oskrzela oraz stosowane w niedokrwistości. Znajdują się w nim także witaminy, płyny infuzyjne, środki do znieczulenia miejscowego i preparaty wykorzystywane przy trudno gojących się ranach oraz oparzeniach.

Kolejną część stanowią określone leki przeciwzakaźne. Chodzi zarówno o preparaty stosowane miejscowo i w ginekologii, jak też wykorzystywane w chorobach gardła, ucha, zatok, dróg moczowych, skóry, przyzębia i tkanki okostnej. Zakres uprawnień obejmuje również wybrane leki przeciwlękowe.

Od lipca 2025 roku uprawnione pielęgniarki i położne mogą też przepisywać szczepionki do szczepień ochronnych dla dzieci powyżej dziewiątego roku życia i dorosłych. W przypadku położnych wykaz uwzględnia ponadto antykoncepcję awaryjną.

Osobną możliwością jest wystawienie recepty na lek wcześniej zalecony przez lekarza. W tym przypadku wymagane są co najmniej studia pierwszego stopnia na odpowiednim kierunku albo tytuł specjalisty oraz przygotowanie do wypisywania recept.

Takie rozwiązanie może pomóc osobom leczącym przewlekłe choroby układu krążenia, nerwowego, pokarmowego czy endokrynnego. Dotyczy również terapii schorzeń układu moczowo-płciowego oraz kostnego i mięśniowego. Podstawą pozostaje jednak kontynuacja zaleconego leczenia.

Uprawnienia mają ograniczenia: wyłączono leki zawierające substancje bardzo silnie działające, środki odurzające i substancje psychotropowe. Pielęgniarka lub położna może ponadto wystawić receptę potrzebną do kontynuacji terapii bez badania pacjenta, jeśli uzasadnia to jego stan zdrowia opisany w dokumentacji medycznej.

Źródła: Rynek Zdrowia