Receptomaty pod lupą. Rzecznik Praw Pacjenta nakłada kolejne kary
Ekspresowa, płatna telekonsultacja i recepta na konkretny lek "na życzenie" znów budzą sprzeciw Rzecznika Praw Pacjenta. Pod koniec grudnia urząd nałożył kolejne kary finansowe na podmioty, które – według RPP – nie stosowały się do przepisów i wcześniejszych decyzji dotyczących wystawiania recept.
"Bezpieczeństwo pacjenta musi być priorytetem"
W komunikacie z 2 stycznia 2026 roku Rzecznik Praw Pacjenta ostrzega przed zagrożeniami płynącymi z niekontrolowanej preskrypcji leków na receptę. Szczególnej uwadze podlegają tzw. receptomaty, czyli podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych na odległość (przez systemy teleinformatyczne lub systemy łączności), oferujące szybkie, odpłatne konsultacje z możliwością wystawienia recepty.
– Bezpieczeństwo pacjenta musi być priorytetem dla placówek, które wystawiają recepty na leki za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności. Niedopuszczalne są sytuacje, w których leki przepisywane są bez zbadania pacjenta, wyłącznie na podstawie wypełnionej przez pacjenta ankiety na stronie internetowej placówki. Moim obowiązkiem jest stanie na straży praw pacjenta, stąd działania podjęte przeze mnie w 2025 roku względem receptomatów – mówi Bartłomiej Chmielowiec Rzecznik Praw Pacjenta.
Urząd przypomina, że zgodnie z art. 6 ust. 1 i art. 8 ustawy o prawach pacjenta pacjent ma prawo do świadczeń odpowiadających aktualnej wiedzy medycznej i udzielanych z należytą starannością. Diagnoza i wdrożenie leczenia, w tym ordynacja leków na receptę, muszą więc wynikać z rzetelnego ustalenia problemu zdrowotnego pacjenta.
Sprawdziliśmy warszawskie SOR-y
Zmiana przepisów
RPP zwraca też uwagę na zmianę przepisów obowiązującą od 7 listopada 2024 r. Po nowelizacji rozporządzenia Ministra Zdrowia dotyczącego m.in. środków odurzających i substancji psychotropowych wprowadzono katalog preparatów, których przepisanie jest możliwe dopiero po osobistym zbadaniu pacjenta. Wykaz obejmuje: fentanyl, morfinę, oksykodon, konopi ziele innych niż włókniste oraz wyciągi, nalewki farmaceutyczne, a także inne wyciągi z tych konopi, oraz żywicę konopi.
Zatem od 7 listopada 2024 r. nie jest możliwe przepisanie recepty na te preparaty w drodze teleporady (na odległość). Wyjątek dotyczy kontynuacji leczenia, gdy receptę wystawia lekarz udzielający świadczeń w ramach umowy POZ (z wyłączeniem nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej).
Kary finansowe
RPP informuje, że w 2025 r. wydał 27 decyzji uznających praktyki naruszające zbiorowe prawa pacjentów u podmiotów, które nie dostosowały się do wymogów. W ostatnich tygodniach grudnia nałożono także kolejne 4 kary pieniężne – łącznie na kwotę prawie pół miliona złotych – na podmioty, które nie zastosowały się do decyzji Rzecznika.
– Konieczność nałożenia kar finansowych wynika z niedostosowania się podmiotów do wydanej przeze mnie decyzji w sprawie uznania stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjenta w zakresie działalności tzw. receptomatów – dodaje Chmielowiec.
Przekaz urzędu jest jednoznaczny: telemedycyna może pomagać, ale nie może działać jak "automat" do recept, zwłaszcza tam, gdzie prawo wymaga osobistego badania i szczególnej ostrożności.
Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródło: gov.pl
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
