Rozstanie z bliską osobą a depresja

Ludzie żyją w społecznościach, tworzą zwarte grupy, współpracują ze sobą. W ten sposób tworzą się silne więzi międzyludzkie. Emocjonalne przywiązanie się do innych osób sprzyja budowaniu stabilnych społeczności oraz umacnianiu poczucia bezpieczeństwa u jednostki. Ludzie odczuwają silną potrzebę nawiązywania relacji i utrzymywania ich. Wzajemne silne relacje powodują, że ludzie nie tylko czują się bezpiecznie, ale są również w stanie stawiać czoła trudnościom.

Również na poziomie jednostek tworzenie więzi międzyludzkich ma bardzo duże znaczenie. Głębokie relacje dwojga ludzi wpływają na ich samopoczucie, poczucie bezpieczeństwa, a także potrzebę bliskości. Więzi międzyludzkie tworzone są na różnych poziomach i rodzajach relacji. Nie chodzi wyłącznie o związki romantyczne, w których występuje miłość oraz fascynacja erotyczna. Głęboka relacja towarzyszy także przyjaźni, koleżeństwie, związkom matki/ojca z dzieckiem, czy opiekuna z podopiecznym. Budowanie wzajemnych relacji międzyludzkich wymaga wysiłku i zaangażowania. Poznawanie drugiej osoby i zdobywanie jej zaufania są czasochłonne. Zatem zbudowanie trwałego związku z drugą osobą wymaga dużego wkładu z obu zainteresowanych stron. Ciężko jest poradzić sobie, kiedy jedna z tych osób opuszcza drugą.

Rozstanie jest próbą dla obu stron. Niezależnie od tego, w jaki sposób przebiegało rozstanie, zawsze jest ono bolesne. Zakończenie relacji często nie przebiega w pożądany sposób. Narastające napięcie wewnętrzne, spory i konflikty lub po prostu oddalanie się od siebie może doprowadzić do zaniku wzajemnych więzi. Bolesne rozstanie się z osobą, którą darzyło się uczuciem i zaufaniem jest bardzo trudnym przeżyciem. W efekcie może prowadzić do wielu poważnych problemów, z zaburzeniami psychicznymi włącznie.
Podczas rozstania pojawiają się trudne emocje. Mogą one towarzyszyć obu stronom przez długi czas od momentu rozpadu związku. Ludzie często nie potrafią sobie z nimi radzić. Przeżywane w tym czasie emocje są bardzo silne, a okazywanie ich staje się kłopotliwe, ze względu na wychowanie oraz wzorce kulturowe. Należy jednak pamiętać, że każda emocja czegoś nas uczy, o czymś nas informuje.

Odczuwanie złości, bólu, cierpienia, smutku, niepokoju, zagubienia i innych podobnych odczuć, pokazuje nam, co dzieje się we wnętrzu psychiki. Jest to znak, że nie czujemy się dobrze, że coś wywarło na nas bardzo silne wrażenie. Warto jest zwracać na takie sygnały z organizmu uwagę i pozwalać sobie na przeżywanie ich. Emocje w bolesnym rostaniu nie znikają, kiedy staramy się je stłumić. Kumulują się i powodują narastanie napięcia oraz pogarszanie się samopoczucia. Może to prowadzić w efekcie do pogorszenia się stanu zdrowia psychicznego i stać się elementem wywołującym zaburzenia psychiczne, w tym depresję.

Pomimo faktu, że depresja związana jest z działaniem neuroprzekaźników oraz zaburzeniami w funkcjonowaniu mózgu, to wywoływana jest zwykle przez jakieś silne i wstrząsające przeżycie. Może to być związane ze zmianami środowiska życia, sytuacją finansową, ale również z problemami społecznymi. Rozstanie i rozpad związku są bardzo trudnymi przeżyciami. Na towarzyszące mu dolegliwości (włącznie z zaburzeniami somatycznymi, tj. problemy z odżywianiem, problemy bezsenności, itp.), nie ma dobrego lekarstwa. Może się jednak okazać, że osoby, które silnie odczuły stratę drugiej osoby, nie potrafią poradzić sobie z tym problemem same. Takie wydarzenie może być początkiem rozwoju depresji lub innych zaburzeń psychicznych.

Często jednak osoby, które przeżyły rozstanie, każde związane z nim dolegliwości psychiczne (smutek, ból, cierpienie, poczucie bezradności, itp.) nazywają depresją. Rozpad związku wywołuje silne emocje, które nie muszą wcale oznaczać depresji po rozstaniu. Obniżenie nastroju, które trwa przez jakiś czas od rozstania jest normalną reakcją organizmu na zmiany. Warto zatem zwrócić uwagę i starać się rozróżnić, czy zaobserwowane po rozstaniu odczucia i dolegliwość mają wyłącznie charakter emocjonalny oraz z czasem są coraz łagodniejsze. W takim wypadku niepotrzebne jest leczenie farmakologiczne. Jednak psychoterapia indywidualna lub pomoc psychologa w takim stanie mogą być jak najbardziej wskazane.

W przypadku, kiedy objawy i dolegliwości nie ustępują, a samopoczucie pogarsza się, należy skonsultować się z lekarzem psychiatrą. Długotrwałe obniżenie nastroju, wycofanie się z życia, zaprzestanie kontaktów społecznych, bierność i apatia, a także zaburzenia snu, mogą być objawami depresji po rozstaniu. Należy pamiętać, że depresja jest chorobą, którą należy leczyć w odpowiedni sposób.

Niepodjęcie leczenia oraz zbagatelizowanie problemu może być przyczyną długotrwałego stanu depresyjnego, nawrotów choroby, a także pojawienia się myśli samobójczych i tendencji do wprowadzenia ich w czyn. Dlatego też warto jest poznawać siebie, swoje emocje i reakcje. Lepsze zrozumienie własnego wnętrza może pozwolić na zauważenie pierwszych niepokojących sygnałów oraz zidentyfikowanie problemu. Ponieważ bolesne rozstanie może być czynnikiem wywołującym depresję, należy zwrócić uwagę na pojawiające się wtedy dolegliwości i ich intensywność. W tej sytuacji warto zwrócić uwagę, że nie każde obniżenie nastroju połączone z trudnymi emocjami musi świadczyć o depresji.

W momencie, kiedy w naszym życiu doszło do tak trudnego przeżycia, jak bolesne rozstanie z bliską osobą, a odczuwane dolegliwości stają się coraz cięższe, nie warto zastanawiać się bezczynnie, jak znieść rozstanie, lecz należy dokonać zgłoszenia do psychiatry. Nie należy bagatelizować takich problemów, gdyż wczesne rozpoczęcie leczenia może być dla chorego szansą na szybki powrót do zdrowia.

Źródła

1. Habrat-Pragłowska E., Koszewska I., O depresji, o manii, o nawracających zaburzeniach nastroju, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2796-9.
2. Kratochvil S., Podstawy psychoterapii, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2003, ISBN 83-7150-877-8.
3. Rybakowski J., Oblicza choroby maniakalno-depresyjnej, Termedia, Poznań 2009, ISBN 978-83-89825-28-5.
4. Wojciszke B., Psychologia miłości, GWP, Gdańsk 2009, ISBN 978-83-7489-254-4.