Senacka komisja zdrowia poparła ustawę. Ważne zmiany dla pacjentów

We wtorek senacka komisja zdrowia poparła nowelizację ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw. Senatorowie zaakceptowali dokument wraz z poprawkami legislacyjnymi.

Jednym z najważniejszych elementów nowych przepisów jest uregulowanie zasad tworzenia i funkcjonowania Ośrodków Eksperckich Chorób Rzadkich (OECR). Ich zadaniem będzie zapewnienie pacjentom dostępu do specjalistycznej diagnostyki, leczenia oraz skoordynowanej opieki medycznej.

Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami placówki zostaną podzielone na dwa rodzaje. Genetyczne Ośrodki Eksperckie Chorób Rzadkich będą zajmować się diagnostyką genetyczną, natomiast ośrodki kliniczne zapewnią diagnostykę, leczenie i opiekę osobom, u których rozpoznano chorobę rzadką lub istnieje podejrzenie takiego schorzenia.

Każda placówka będzie musiała spełniać określone wymagania dotyczące zakresu udzielanych świadczeń. Celem zmian jest usprawnienie procesu diagnostycznego i poprawa dostępu do kompleksowego leczenia.

Znacznie więcej emocji podczas posiedzenia komisji wywołały przepisy dotyczące leczenia transgranicznego. Nowelizacja przewiduje zmiany w sposobie zwracania przez Narodowy Fundusz Zdrowia kosztów świadczeń realizowanych poza Polską. Pieniądze mogłyby trafiać nie tylko bezpośrednio do pacjentów, lecz także na rachunki podmiotów niebędących osobami fizycznymi, w tym firm pośredniczących w organizacji zagranicznych zabiegów.

Rozwiązaniu sprzeciwili się przedstawiciele środowiska okulistycznego. Zwracali uwagę, że znaczna część takich świadczeń dotyczy operacji zaćmy wykonywanych w Czechach, mimo że obecnie w Polsce nie występują kolejki do tego rodzaju zabiegów. Konsultant krajowy w dziedzinie okulistyki prof. Marek Rękas wskazywał, że operacje zaćmy w Czechach są wyceniane niżej niż w Polsce, a pośrednicy dodatkowo pobierają opłaty za transport. Pacjenci ponoszą również koszty niektórych soczewek, które w polskich placówkach są w wielu przypadkach dostępne w ramach standardowego świadczenia. Ekspert zwrócił także uwagę na praktyki związane z kierowaniem chorych na zagraniczne operacje. Jak mówił, lekarze są "nachodzeni, podpisywane są umowy i wysyłają pacjentów do transgraniki".

Skalę zjawiska przedstawił Grzegorz Ziemniak, reprezentujący Polskie Towarzystwo Okulistyczne. Powołując się na dane NFZ, poinformował, że w 2025 r. z leczenia okulistycznego za granicą skorzystało niemal 8 tys. pacjentów. Fundusz zwrócił za te świadczenia łącznie 32,5 mln zł. – W Polsce zabiegi są wykonywane na bieżąco i nie ma podstaw do tego, żeby dodawać ścieżki, które ułatwiają medyczną turystykę – powiedział ekspert.

Podkreślił jednocześnie, że największe zagrożenie dla pacjentów wiąże się z możliwością przerwania ciągłości opieki medycznej. Po operacji zaćmy konieczne są bowiem wizyty kontrolne i monitorowanie procesu gojenia.

Ogólnopolskie Stowarzyszenie Szpitali Prywatnych zaproponowało, aby wzorem rozwiązań stosowanych m.in. w Irlandii zwrot kosztów zagranicznego leczenia następował wyłącznie na rachunek pacjenta. Propozycja nie została jednak formalnie zgłoszona przez żadnego z senatorów. Komisja głosowała jedynie nad poprawkami legislacyjnymi, które uzyskały jej poparcie.

Nowelizacja obejmuje również zasady rozliczania składek zdrowotnych. Jedna ze zmian dotyczy przedsiębiorców, u których powstała niewielka nadpłata. Zgodnie z projektowanymi przepisami niskie nadpłaty nie będą automatycznie zwracane przelewem, lecz pozostaną na koncie płatnika i zostaną zaliczone na poczet przyszłych zobowiązań.

Nowe regulacje mają także uszczelnić system pobierania składek zdrowotnych od osób otrzymujących emerytury i renty z innych państw Unii Europejskiej, Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) oraz Wielkiej Brytanii.

Kolejnym elementem ustawy jest rozszerzenie uprawnień ministra zdrowia w zakresie dostępu do informacji gromadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Obecnie odpowiednie uprawnienia przysługują ministrowi właściwemu do spraw rodziny i zabezpieczenia społecznego. Po wejściu w życie nowych regulacji także Ministerstwo Zdrowia będzie mogło analizować dane dotyczące składek na ubezpieczenie zdrowotne. Pozwoli to resortowi m.in. oceniać skalę zaległości w opłacaniu składek oraz wysokość powstałych nadpłat.

Poparcie senackiej komisji zdrowia nie oznacza jeszcze zakończenia procesu legislacyjnego. Ustawa musi przejść kolejne etapy prac parlamentarnych, zanim będzie mogła zostać skierowana do podpisu prezydenta.

Źródło: PAP