Senatorowie zadecydowali w sprawie lekarzy spoza UE. Co z Konstytucją?

Zdaniem prawników Senatu kluczowa poprawka została jednak dodana do ustawy z naruszeniem procedury trzech czytań.

Od 2 maja br. lekarze, lekarze dentyści, a także położne i pielęgniarki spoza Unii Europejskiej, którzy pracują na podstawie warunkowego prawa wykonywania zawodu (PWZ), muszą legitymować się certyfikatem znajomości języka polskiego na poziomie co najmniej B1.

Bez tego dokumentu medykom grozi pozbawienie uprawnień. W przepisach ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zapisano bowiem, że warunek ten trzeba spełnić "pod rygorem utraty prawa wykonywania zawodu". Części lekarzy z tego powodu zaczęto już wygaszać PWZ.

Poprawka zgłoszona przez posłów podczas prac sejmowej komisji daje pracowniczkom i pracownikom dodatkowy rok na dopełnienie tego obowiązku. Ma to uchronić przed utratą prawa wykonywania zawodu tych, którzy nie zdążyli jeszcze zdać egzaminu językowego lub ich uprawnienia już wygasły.

Jak relacjonuje Rynek Zdrowia, uczestnicząca w posiedzeniu prawniczka z Biura Legislacyjnego Senatu zwróciła uwagę, że dodany przepis kłóci się z niektórymi zapisami Konstytucji RP. W ocenie Biura regulacje te mogą naruszać art. 118 ust. 1 oraz art. 119 ust. 1 i 2 Konstytucji, ponieważ wprowadzono je z pominięciem procedury trzech czytań w Sejmie oraz przepisów dotyczących inicjatywy ustawodawczej.

– Według senackich prawników są to regulacje, które wykraczają poza materię projektu wniesionego do Sejmu przez Radę Ministrów. Zostały dodane dopiero na etapie prac w sejmowej Komisji Zdrowia i jako takie powinny stanowić przedmiot odrębnej inicjatywy prawodawczej – wskazywała prawniczka.

Poprawki broniła Melanie Raczek-Żeromska z Departamentu Prawnego Ministerstwa Zdrowia. Wskazywała ona, że w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego przyjmuje się, iż ocena dopuszczalności poprawek w znacznym stopniu zależy od etapu prac parlamentarnych, na którym są one wnoszone.

– Trybunał Konstytucyjny w wyroku K 25/98 dopuszcza szeroką możliwość modyfikowania projektu ustawy na etapie prac komisji pomiędzy pierwszym a drugim czytaniem projektu – tłumaczyła przedstawicielka resortu.

Z tą interpretacją nie zgodził się m.in. senator i były wiceminister zdrowia (w latach 2023–2025) Wojciech Konieczny.

– Dlaczego tym problemem nie zajęto się w sposób standardowy, to znaczy pominięto wszystkie etapy prac rządowych? Ministerstwo Zdrowia chyba było świadome tego, że lekarzom spoza UE kończy się czas i coś trzeba będzie z nimi zrobić – zwracał uwagę polityk, który jeszcze w tej kadencji zasiadał w kierownictwie resortu.

– Zareagowaliśmy w ten sposób, że rozszerzyliśmy wykaz dokumentów potwierdzających znajomość języka polskiego o zaświadczenia o zdanym egzaminie, a nie tylko same certyfikaty. Okazało się jednak, że zator jest jeszcze większy, niż można było się spodziewać – odpowiedział mu Mariusz Klencki z Departamentu Rozwoju Kadr Medycznych.

Wyliczył on, że uprawnienia do wykonywania zawodu w trybie uproszczonym otrzymało łącznie około 7 tys. lekarzy i lekarzy dentystów spoza UE. Z ministerialnych szacunków wynika, że z tej grupy około 2 tys. osób mogło nie dopełnić obowiązku poświadczenia znajomości języka polskiego.

Ostatecznie senatorowie z Komisji Zdrowia stosunkiem głosów trzy "za" do dwóch "wstrzymujących się" przyjęli ustawę wraz z poprawką dotyczącą lekarzy spoza UE dopuszczonych warunkowo do zawodu. Przyjęcie nowelizacji przez komisję nie kończy jednak prac legislacyjnych i nie oznacza jeszcze wejścia przepisów w życie.

Źródło: Rynek Zdrowia