Skala Norton - do czego służy i jak ją wykorzystywać

Skala Norton służy do oceny ryzyka odleżyn u schorowanych pacjentów, którzy większość czasu spędzają w łóżku. Powstała w latch 40. XX wieku z inicjatywy brytyjskiej pielęgniarki - Doreen Norton. Zwróciła ona uwagę na regularne pielęgnowanie odleżyn, szczególnie u osób starszych. Skala ta pozwala ocenić ryzyko powstania odleżyn i daje wskazówki dotyczące ich zapobiegania.

Odleżyny mogą pojawić się u każdej osoby, którą choroba unieruchomiła na długie tygodnie w łóżku. Skalę Norton stosuje się w przypadku każdej choroby, która niesie za sobą ich rozwój - bez względu na rodzaj schorznia czy ogólny stan pacjenta.

W skali brane są pod uwagę określone czynniki ryzyka, którym przypisuje się punkty od 1 do 4, gdzie 1 oznacza bardzo ciężki stan pacjenta, a 4 - dobry.

Skala Norton nie jest wykorzystywana tylko w przypadku ciężkich chorób, ale także po operacjach i zabiegach, które wymagają od pacjenta pozostania w szpitalu lub mogą czasowo ograniczyć jego sprawność. Wówczas bardzo ważna jest pełna opieka medyczna i stosowanie odpowiednich środków zapobiegawczych. Mogą być to specjalne maści i preparaty, częsta zmiana pozycji (jeśli jest to możliwe) lub stosowanie odpowiedniego materacu.

W skali tej bierze sie pod uwagę pięć różnych czynników - stanów, w jakich znajduje się pacjent. W każdym z nich można maksymalnie przyznać 4 punkty. Łącznie więc może ich być 20. Jeśli wynik spada poniżej 14, mówi się o wysokim ryzyku pojawienia się odleżyn. Im mniejszy jest wynik, tym stan pacjenta jest gorszy, a ryzyko większe.

Czynniki brane pod uwagę w skali Norton to:

1. Stan fizykalny pacjenta:

• 1 - bardzo ciężki
• 2 - średni
• 3 - dość dobry
• 4 - dobry

2. Stan świadomości:

• 1- śpiączka lub stupor
• 2 - zaburzenia świadomości
• 3 - apatia
• 4 - pełna świadomość i przytomność

3. Zdolność przemieszczania się:

• 1 - pacjent na stałe przebywa w łóżku
• 2 - porusza się na wózku inwalidzkim
• 3 - chodzi, ale potrzebuje pomocy innych osób
• 4 - porusza się samodzielnie

4. Stopień samodzielności podczas zmiany pozycji:

• 1 - pełna niesprawność
• 2 - bardzo ograniczona sprawność
• 3 - ograniczona sprawność
• 4 - pełna sprawność

5. Czynność zwieraczy odbytu i cewki moczowej:

• 1 - całkowite nietrzymanie stolca
• 2 - nietrzymanie moczu
• 3 - sporadyczne nietrzymanie moczu lub stolca
• 4 - pełna sprawność

Przyznane punkty sumuje się, aby uzyskać ostateczny wynik i ocenić ryzyko wystąpienia odleżyn u danego pacjenta.