Słodkie napoje a zaburzenia lękowe? Naukowcy dostrzegli zależność
Coraz częściej mówi się o tym, że to, co pijemy na co dzień, może wpływać nie tylko na masę ciała czy pracę organów, ale też na samopoczucie. Naukowcy sprawdzili więc, czy częste picie takich napojów może wiązać się z większym ryzykiem lęku i zaburzeń lękowych. Wnioski były zaskakujące.
Duży przegląd badań
Autorzy przeglądu systematycznego opublikowanego w "Journal of Human Nutrition and Dietetics" sprawdzili, jak napoje słodzone cukrem (np. słodkie napoje gazowane, tzw. energetyki, słodzone herbaty i napoje owocowe) wpływają na samopoczucie młodzieży.
Badacze przejrzeli prace naukowe opublikowane w latach 2000–2025, wyszukane w kilku dużych bazach. Do analizy włączyli tylko te badania, które jednocześnie oceniały:
- ilość spożytych napojów słodzonych przez nastolatki,
- występowanie u nich objawów lęku lub rozpoznanie zaburzeń lękowych.
Następnie sprawdzili, na ile te badania są rzetelne (m.in. czy mogły być obciążone błędami). A tam, gdzie było to możliwe, wykonali metaanalizę, czyli połączyli wyniki kilku badań, aby uzyskać bardziej ogólny obraz.
Ostatecznie do przeglądu trafiło 9 badań:
- 7 badań przekrojowych – pokazujących sytuację "tu i teraz", w jednym momencie,
- 2 badania podłużne – w których uczestników obserwowano w czasie.
To ważne rozróżnienie, bo badania przekrojowe mogą wskazywać na związek między dwoma zjawiskami, ale nie pozwalają ocenić, co było pierwsze: czy częste picie słodzonych napojów, czy problemy z lękiem.
Zobacz także: Lepiej nie pić napojów słodzonych. Zdaniem naukowców mogą zwiększyć ryzyko zachorowania na raka
Efekty pracy
W metaanalizie uwzględniono te prace, w których zaburzenia lękowe oceniano w prosty sposób ("występują" lub "nie występują"). Okazało się, że nastolatki pijące więcej napojów słodzonych cukrem miały o 34 proc. większe prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzeń lękowych. Innymi słowy, im częściej w badaniach pojawiały się słodkie napoje w diecie, tym częściej notowano problemy z lękiem u młodych osób.
Wnioski nie są oczywiste
Autorzy zaznaczają, że większość wyników pochodzi z badań obserwacyjnych. Takie badania potrafią pokazać, że dwie rzeczy często występują razem, ale nie przesądzają, co jest przyczyną, a co skutkiem. Dlatego nie można na tej podstawie powiedzieć wprost, że "napoje słodzone wywołują lęk".
W grę mogą wchodzić też inne wyjaśnienia, na przykład:
- nastolatki, które już gorzej się czują psychicznie, częściej sięgają po słodkie napoje,
- duże znaczenie mogą mieć inne elementy stylu życia, takie jak sen, stres czy aktywność fizyczna,
- liczy się całokształt diety, a nie jeden konkretny produkt.
Co dalej?
Mimo pewnych ograniczeń autorzy zwracają uwagę, że zmniejszenie ilości napojów słodzonych cukrem może być jednym z prostych kroków wspierających zdrowie młodzieży. Nie jest to jednak "cudowny sposób" na lęk – raczej jeden z elementów szerszej troski o dobrostan. Równie ważne są m.in. odpowiednia ilość snu, regularny ruch, dobre relacje z innymi oraz możliwość skorzystania z pomocy psychologicznej, gdy jest potrzebna.
Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródło: Journal of Human Nutrition and Dietetics
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
