Słoniowacizna – przyczyny, objawy, ból, leczenie

Węzły chłonne to struktury, które są odpowiedzialne za ochronę organizmu przed różnorodnymi patogenami. Ponadto produkują one limfę (chłonkę), która odprowadza z tkanek zbędne toksyny i produkty przemiany materii (głównie białka). W przebiegu słoniowacizny dochodzi do niedostatecznego odprowadzania tych substancji z tkanek przez co gromadzą się one pomiędzy komórkami.

Słoniowacizna może mieć podłoże pierwotne lub być skutkiem obecności innych chorób. Jako choroba pierwotna słoniowacizna powstaje przede wszystkim z powodu zaburzeń w funkcjonowaniu i budowie naczyń chłonnych (włosowatych). Do tych nieprawidłowości należy zaliczyć:

• brak naczyń włosowatych,
• wady w budowie naczyń kiedy na przykład są zbyt wąskie,
• chorobę Milroya, która ma podłoże genetyczne (jest dziedziczna) i jest związana z mutacją genu odpowiedzialnego za receptory dla czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego.

Ponadto słoniowacizna może mieć tak zwane podłoże wtórne czyli być efektem innych chorób wśród których wymienia się:

• nowotwory złośliwe, podczas których leczenia konieczne jest najczęściej usuwanie okolicznych węzłów chłonnych np. w raku piersi. Powoduje to zaburzenia w funkcjonowaniu układu chłonnego przez co pojawiają się obrzęki kończyn w szczególności górnych, które klasyfikowane są jako słoniowacizna,
• infekcje wirusowe (np. opryszczka na ustach), bakteryjne, grzybicze czy pasożytnicze,
• choroby naczyń krwionośnych, przede wszystkim przewlekła niewydolność żylna,
• choroby tkanki łącznej na przykład reumatoidalne zapalenie stawów czy twardzina układowa,
• powikłania pooperacyjne.

Słoniowacizna jest chorobą dla której najbardziej charakterystycznym objawem jest obrzęk kończyn górnych i dolnych. Ponadto wymienia się także pojawiające się na skutek rozległego obrzęku trudności w poruszaniu kończynami oraz uczucie ciężkości.

Słoniowaciźnie towarzyszą także objawy ze strony skóry, która staje się twarda oraz grudkowata na skutek gromadzenia się i twardnienia nadmiaru substancji, które powinny zostać odprowadzone razem z chłonką.

Słoniowacizna jest chorobą, która jest dosyć łatwo rozpoznawalna dla lekarzy ze względu na widoczne objawy. Ze względu na zaawansowanie słoniowacizny można leczyć ją różnymi sposobami takimi jak:

• podawanie odpowiednich leków, których zadaniem jest zmniejszanie obrzęków,
• aplikowanie na skórę maści chroniących przed infekcjami bakteryjnymi,
• terapia uciskowa, która polega na zakładaniu bandaży uciskowych mających na celu poprawę pracy mięśni oraz wspomaganie odpływu limfy,
• ćwiczenia rehabilitacyjne, dzięki którym przepływ limfy jest również szybszy,
• drenaż limfatyczny  czyi masaż umożliwiający przemieszczanie limfy z miejsc zmienionych chorobowo, * leczenie operacyjne, kiedy pozostałe nieinwazyjne metody są niewystarczające. Następuje wówczas usuwanie miejsc stwardniałych, które powstały w wyniku przerośnięcia tkanki podskórnej.