Spotkasz go w ogrodzie. Ukąszenie może skończyć się tężcem

Turkuć podjadek należy do największych owadów występujących w Polsce - dorasta nawet do około 7 cm długości. Ma masywną budowę ciała, twardy pancerz oraz charakterystyczne przednie odnóża przystosowane do kopania tuneli w glebie. Jest drapieżnikiem i wykorzystuje swoje mocne szczęki do zdobywania pokarmu. Choć unika ludzi, w sytuacji zagrożenia może ugryźć. Takie ukąszenie jest bolesne i pozostawia otwartą ranę, która wymaga odpowiedniej pielęgnacji.

Sam ból po ugryzieniu to nie jedyny problem. Znacznie poważniejsze może być ryzyko zakażenia tężcem. Bakterie odpowiedzialne za tę chorobę, Clostridium tetani, naturalnie występują w glebie, a więc dokładnie w środowisku, w którym żyje turkuć. Rana powstała po ugryzieniu staje się potencjalnym miejscem wniknięcia bakterii do organizmu. Nawet niewielkie uszkodzenie skóry może prowadzić do infekcji, jeśli nie zostanie szybko oczyszczone i zabezpieczone.

Tężec to jedna z najgroźniejszych chorób bakteryjnych. Nie przenosi się między ludźmi - zakażenie następuje wyłącznie przez kontakt bakterii z uszkodzoną tkanką. Po wniknięciu do organizmu bakterie zaczynają produkować toksynę, która atakuje układ nerwowy. Prowadzi to do charakterystycznych objawów:

• narastającej sztywności mięśni,
• bolesnych, niekontrolowanych skurczów,
• problemów z przełykaniem,
• szczękościsku,
• zaburzeń oddychania w ciężkich przypadkach.

Choroba może rozwijać się stopniowo, ale jej przebieg bywa gwałtowny i zagrażający życiu. Leczenie wymaga hospitalizacji, często na oddziale intensywnej terapii.

Zarodniki Clostridium tetani są wyjątkowo odporne na warunki środowiskowe. Mogą przetrwać w glebie przez wiele lat, nie tracąc zdolności do wywołania choroby. Wystarczy sprzyjające środowisko, np. głęboka, słabo natleniona rana, aby bakterie zaczęły się namnażać. To właśnie dlatego wszelkie urazy powstałe podczas pracy w ogrodzie - ukąszenia, skaleczenia, zadrapania - wymagają szczególnej uwagi.

Najskuteczniejszą metodą zapobiegania tężcowi są szczepienia. W Polsce należą one do obowiązkowych i podawane są już od pierwszych miesięcy życia, a następnie w kolejnych dawkach przypominających. Ich celem jest utrzymanie odporności na toksynę produkowaną przez bakterie. Bez aktualnego szczepienia nawet niewielka rana może stanowić poważne zagrożenie.

W przypadku kontaktu z turkuciem lub każdej rany powstałej podczas pracy w ziemi warto:

• dokładnie oczyścić ranę wodą i środkiem odkażającym,
• zabezpieczyć ją opatrunkiem,
• obserwować miejsce uszkodzenia skóry,
• sprawdzić aktualność szczepienia przeciw tężcowi,
• w razie wątpliwości skonsultować się z lekarzem.

Choć spotkanie z turkuciem podjadkiem zdarza się rzadko, warto pamiętać, że największe zagrożenie nie wynika z samego owada, lecz z bakterii obecnych w jego naturalnym środowisku.

Źródło: GIS