Stłuczenia – objawy, leczenie i domowe sposoby na siniaki

Stłuczenia to zamknięte uszkodzenie wewnętrznej struktury tkanki, które powstało w wyniku urazu mechanicznego. Jego istotą jest zgniecenie komórek, uszkodzenie naczyń i nerwów, rozerwanie włókien substancji międzykomórkowej.

Obrażenia dotyczą tkanki podskórnej i mięśniowej oraz okostnej i stawów okołotkankowych. Nie obserwuje się przerwania ciągłości skóry. Stłuczenie może być połączone z urazem mięśni i drobnych naczyń.

Do stłuczeń dochodzi poprzez uderzenie tępym przedmiotem lub po upadku na twarde podłoże. Stłuczenie zwykle jest mniej poważnym uszkodzeniem niż rana, skręcenie czy złamanie. Siła urazu nie jest na tyle duża, by doszło do przerwania skóry, ścięgien i mięśni czy złamania kości.

Stłuczenie to jedno z najczęstszych obrażeń ciała. Jego objawem jest:

• wylew krwawy w miejscu uszkodzenia naczyń krwionośnych. Podbiegnięcia, czyli krwiaki mogą być bardzo rozległe. Charakterystyczne jest, że „siniaki” z czasem zmieniają swoją barwę od czerwonej po żółtawą lub zieloną. To efekt powolnego wchłaniania do krwiobiegu uszkodzonych komórek krwi,
• obrzęk stłuczonej okolicy. Opuchlizna wynika głównie z uszkodzenia tkanek podskórnych,
• bolesność samoistna i uciskowa, podniesiona wrażliwość na dotyk w miejscu stłuczenia. Ból może mieć różne natężenie,
• upośledzenie funkcji obszaru objętego stłuczeniem,
• podniesienie temperatury uszkodzonej tkanki,
• otarcie naskórka.

Objawy obrażeń są różne, mniej i bardziej dotkliwe czy rozległe. Stłuczenie często oznacza, że uszkodzona tkanka jest niezdolna do pełnienia swojej funkcji. O ile stłuczone kolano czy stłuczenie nadgarstka ograniczają ruchomość kończyny, o tyle stłuczenie kości ogonowej, żeber czy biodra utrudniają chodzenie, siadanie czy stanie, czyli codzienne funkcjonowanie.

Stłuczenie zazwyczaj jest niegroźną dolegliwością, którą można leczyć w warunkach domowych. Siniaki zazwyczaj goją się samoistnie w ciągu kilku dni. Aby zmniejszyć ból można stosować domowe sposoby. Co robić? Co na stłuczenia?

Bezpośrednio po urazie doskonale sprawdzi się „sztuczny lód” w aerozolu lub zimny kompres. Co istotne lód nie może być przykładany bezpośrednio na skórę, ponieważ grozi to odmrożeniem. Wystarczy zmrożony kompres czy kostki lodu zawinąć w ściereczkę. Kompresy hamują wewnętrzne krwawienie i zmniejszają obrzęk.

Kiedy obrzęk ustąpi, na stłuczone miejsce można zastosować ciepłe okłady. Ich działanie przyspiesza regenerację uszkodzonych tkanek. Czasem niezbędne jest sięgniecie po środki przeciwbólowe i niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym. Należy pamiętać, że terapia ta powinna mieć charakter doraźny.

Pomocne są preparaty, które ułatwiają gojenie się stłuczeń (np. żele). Można je kupić w aptekach. Ulgę przynosi zrobienie okładu z octu, nałożenie opatrunku chłodzącego z żelem czy posmarowanie zbitego miejsca maścią na stłuczenia.

Ta najczęściej zawierają arnikę, heparynę, wyciąg z nasion kasztanowca, żywokost. Leczenie stłuczeń śmiało można wspomagać okładami z liści kapusty, ziemniaków, a także świeżych liści tymianku czy majeranku.

W wielu przypadkach wystarczy unieruchomienie stawu opaską elastyczną lub specjalnym bandażem, który łączy usztywnianie z chłodzeniem (do kupienia w aptece). Pomoc mogą również przynieść zabiegi fizjoterapeutyczne, takie jak masaże połączone z wcieraniem maści lub żelu, a także krioterapia, elektroterapia czy magnetoterapia.

Choć stłuczenie palca, stłuczenie kolana czy żebra zwykle nie wymaga konsultacji z lekarzem, w niektórych sytuacjach kontakt z nim jest konieczny. Kiedy zwrócić się o pomoc medyczną?

Gdy miejsce stłuczenia bardzo boli, a dolegliwości stają się coraz bardziej dokuczliwe, krwiak jest rozległy, a miejsce urazu długo pozostaje obrzęknięte. Choć stłuczenie goi się zazwyczaj szybko i bez komplikacji, czasem niezbędne jest wykluczenie zwichnięcia stawu lub złamania kości.

Bywa, że obrażenia tego typu prowadzą do powikłań. Możliwe są choroby zwyrodnieniowe, pogrubienie okostnej, zwapnienia lub zwłóknienia.