Synapsa - czym jest, rodzaje (synapsy elektryczne i chemiczne)

Synapsy dzielimy ze względu na komórki, między którymi transportowany jest sygnał. Wyróżniamy:

• synapsy nerwowo-nerwowe - łączą dwie komórki nerwowe,
• synapsy nerwowo-mięśniowe - łączą komórkę nerwową oraz mięśniową,
• synapsy nerwowo-gruczołowe - łączą komórkę nerwową i gruczołową.

Ze względu na sposób przekazywania impulsu rozróżniamy synapsy elektryczne oraz synapsy chemiczne.

Synapsy elektryczne

Podstawowe rodzaje synaps to synapsy elektryczne, w których wymiana impulsu następuje bezpośrednio. Wypustki komórek znajdują się w odległości około 2 nanometrów od siebie.

Synapsy elektryczne można znaleźć w oczach, mięśniach, sercu i w niektórych obszarach mózgu. Przechodzenie impulsu trwa do kilkuset razy krócej niż w przypadku synaps chemicznych. Ponadto komunikacja może być obustronna, ale fala z czasem ulega osłabieniu.

Synapsy chemiczne

W synapsach tego typu przekazanie informacji odbywa się z udziałem substancji chemicznych. Komórki mogą być od siebie oddalone kilkukrotnie dalej niż w przypadku synaps elektrycznych.

Synapsa chemiczna składa się z części presynaptycznej (wysyła impuls), szczeliny synaptycznej (przestrzeni między komórkami) i części postsynaptycznej (wypustka komórki odbiorczej).

W części presynaptycznej znajdują się substancje zwane neurotransmiterami albo mediatorami synaptycznymi. Kiedy dotrze do nich fala depolaryzacji, zostają one uwolnione do szczeliny synaptycznej.

Następnie docierają do błony postsynaptycznej i łączą się z odpowiednimi receptorami. Wówczas w komórce odbierającej pojawia się impuls elektryczny, który może być przeniesiony wzdłuż wszystkich wypustek.

Synapsy chemiczne wymieniają informacje stosunkowo wolno i tylko w jednym kierunku, ale są w stanie wzmocnić sygnał, co jest kluczowe w przypadku dużych odległości.

Najczęściej spotykane neurotransmitery to:

• adrenalina,
• noradrenalina,
• acetylocholina,
• serotonina,
• dopamina,
• histamina.

Na działanie tych substancji mają wpływ między innym zaburzenia elektrolitowe, odwodnienie, nikotyna z dymu papierosowego oraz niektóre narkotyki.

Wiedza o mechanizmie przewodzenia synaptycznego umożliwia kontrolowanie procesów zachodzących w organizmie. Zastosowanie odpowiednich środków farmakologicznych pozwala na leczenie chorób o podłożu nerwowym lub somatycznym.