Tak mogą zaczynać się problemy ze stawami. Nie ignoruj tych sygnałów

Choroba zwyrodnieniowa stawów rozwija się, gdy stopniowo dochodzi do uszkodzenia chrząstki stawowej, która pokrywa końce kości, zmniejsza tarcie i amortyzuje obciążenia podczas ruchu. Z czasem mogą pojawiać się ból, sztywność i ograniczenie ruchomości.

Choć ryzyko choroby rośnie z wiekiem, nie oznacza to, że dolegliwości należy uznawać za nieuniknioną konsekwencję starzenia. – Choroby stawów, choć powszechne, nie są "normalną" częścią starzenia. Ból lub inne objawy utrudniające codzienne funkcjonowanie powinny zostać ocenione przez lekarza – podkreśla dr Will Harvey, reumatolog z Tufts Medical Center i prezes American College of Rheumatology, cytowany przez "Prevention".

Jednym z pierwszych sygnałów może być ból pojawiający się podczas chodzenia, wchodzenia po schodach czy przysiadów. Charakterystyczne jest to, że dolegliwości nasilają się podczas obciążania stawu, a zmniejszają po odpoczynku. Taki ból może wynikać z postępującego uszkodzenia chrząstki, przez co staw gorzej amortyzuje obciążenia.

Uczucie sztywności po przebudzeniu, które stopniowo ustępuje po rozpoczęciu ruchu, również może wskazywać na chorobę zwyrodnieniową. Dłuższy brak ruchu podczas snu może powodować uczucie zesztywnienia stawów. W przypadku choroby zwyrodnieniowej sztywność zazwyczaj utrzymuje się krócej niż 30 minut. Dłuższa może sugerować inne schorzenia, w tym zapalne choroby reumatyczne.

Dźwięki pojawiające się podczas zginania kolan czy poruszania palcami nie zawsze oznaczają chorobę. Bezbolesne trzaski mogą być związane między innymi ze zjawiskami zachodzącymi w płynie stawowym. Niepokój powinny jednak wzbudzić sytuacje, w których chrupaniu towarzyszy ból, sztywność lub uczucie blokowania stawu. Takie objawy mogą wynikać z nierówności powierzchni chrząstki i zaburzeń płynności ruchu.

Trudności z pełnym wyprostowaniem kolana, zginaniem palców czy wykonywaniem ruchów, które wcześniej nie sprawiały problemu, mogą być kolejnym sygnałem choroby. Ograniczenie ruchomości może wynikać zarówno ze zmian mechanicznych w stawie, jak i obrzęku związanego ze stanem zapalnym. Z czasem dolegliwości mogą utrudniać chodzenie, ubieranie się czy wykonywanie obowiązków domowych.

Nawet niewielkie powiększenie obrysu stawu, szczególnie gdy towarzyszy mu ból sztywność lub uczucie ciepła, powinno zwrócić uwagę. Stopniowe powiększanie się stawu może świadczyć o zmianach zwyrodnieniowych, choć podobne objawy występują również w innych chorobach.

Uszkodzona chrząstka stawowa ma bardzo ograniczone możliwości regeneracji. Jak podkreśla dr Jeffrey Zarin, obecnie nie dysponujemy metodą pozwalającą w pełni odbudować chrząstkę zniszczoną przez chorobę zwyrodnieniową.

Można jednak ograniczać dolegliwości i poprawiać funkcjonowanie stawów. Pomagają w tym między innymi wzmacnianie otaczających je mięśni, odpowiednio dobrana aktywność fizyczna oraz redukcja masy ciała u osób z nadwagą lub otyłością.

Nie każdy ból stawu oznacza chorobę zwyrodnieniową. Podobne dolegliwości mogą występować przy urazach, przeciążeniach czy chorobach zapalnych. Jeśli objawy utrzymują się, nawracają lub utrudniają codzienne funkcjonowanie, warto zgłosić się do lekarza. W zależności od potrzeb może on zlecić badania obrazowe lub laboratoryjne i skierować pacjenta do reumatologa bądź ortopedy.

Źródło: Prevention