Tego unikaj w rozmowie z dzieckiem o tragedii w Krakowie. "Najgorsze zagrożenie"

Tragedia na Rynku Głównym w Krakowie wstrząsnęła całą Polską. W takich momentach dorośli próbują uporać się z własnymi emocjami, ale równie trudne zadanie czeka ich w domu: jak chronić psychikę najmłodszych?

– Udawanie przed dzieckiem, że nic nie zaszło, nie sprawdzi się. Dzieci przecież rozmawiają między sobą, słyszą rozmowy innych. A zatem nie próbujmy ukrywać przed dziećmi tego wydarzenia, dlatego że nie wiemy, jak o nim rozmawiać – podkreśla ekspertka w rozmowie z WP abcZdrowie.

– Uważać na to, żeby nie nadać sprawie tonu sensacyjnego. To jest niestety najgorsze zagrożenie i w wielu relacjach, które dzisiaj można przeczytać czy obejrzeć, jest zdecydowanie zafascynowanie tym, że stało się coś niezwykłego. A więc nie mówić za dużo. A po czym poznać, czy to jest za dużo, czy to jest w sam raz? Obserwować reakcję dzieci, bo dzieci nawet będące w tym samym wieku mogą wykazywać bardzo różne zainteresowanie takimi sprawami – zauważa.

– Gdy dziecko nas pyta o to, co się stało, warto zacząć od pytania: "A co wiesz na ten temat? Co słyszałeś? Jakie informacje do ciebie dotarły?". Po tym powinien nastąpić krótki i rzeczowy przekaz informacyjny, nie podkreślający, jaka to niesamowita rzecz. On ma nie pobudzać emocji dziecka, tylko je koić – dodaje.

W przekazie, który kierujemy do dziecka, może być miejsce na niewiedzę.

– Dzieci żyją w naszym świecie, idąc np. ze swojego pokoju do łazienki, przechodzą obok włączonych ekranów i tych sączących się strasznych treści. Nawet jeśli nie pytają, to zadają sobie pytanie, co się wydarzyło i dlaczego. Nie udawajmy, że wszystko wiemy. Nie bójmy się powiedzieć "nie wiem". Czasem w naszym życiu dzieje się coś niespodziewanego i nie mamy na to wpływu. Ważne, aby nie wywoływać w dziecku lęku przed światem, nie mówić, że ma tylko siedzieć w domu, bo tylko w domu jest bezpiecznie – mówi dr Piotrowska.

– Należy też zadbać o to, by dziecko nie oglądało wiele razy dziennie z uporem maniaka pokazywanych przez media tych samych nagrań, filmików przedstawiających np. ucieczkę ludzi z miejsca zdarzenia – dodaje.

Strzelanina w Krakowie miała miejsce w weekend. W domach rodzice mieli jeszcze względną kontrolę nad tym, co dociera do ich pociech. Sytuacja zmienia się od poniedziałku wraz z powrotem do szkół i przedszkoli, gdzie temat na pewno pojawi się na korytarzach.

– Dzieci rozmawiają ze sobą. Nie mamy wpływu na to, czego dziecko dowie się od rówieśników. Dlatego to jest moim zdaniem argument rozstrzygający wątpliwości, czy mówić dziecku, co się stało, czy może dla jego spokoju, żeby się nie denerwowało, ukrywać to przed nim. Jeśli dziecko jeszcze się nie dowiedziało, co się stało, to na pewno naszym obowiązkiem jest mu to powiedzieć, kontrolując to, co i jak przekażemy. Nie wołajmy go do telewizora, nie pokazujmy nagrań. Niestety, życie wielu osób jest dosyć szare i monotonne i takie tragiczne zdarzenia bywają traktowane jak, brzydko mówiąc, urozmaicenie rzeczywistości – zauważa dr Piotrowska.

Ekspertka przypomina, że starsze dzieci uczyć zasady "czterech U" przydatnej w chwili zagrożenia: uważaj, uciekaj, ukryj się i unikaj bezpośredniej walki.

Czy u dzieci po takich doniesieniach powszechnie pojawiają się silne lęki oraz niepokój? Psycholog uspokaja:

– Nie jest powszechną rzeczą, żeby u dzieci pojawiały się silne reakcje na wieść o takim zdarzeniu. Z punktu widzenia kilkuletniego dziecka, czy to jest Kraków odległy na przykład o 100 kilometrów, czy to jest Oklahoma odległa o parę tysięcy kilometrów, to naprawdę nie ma większego znaczenia. Myślę, że u ogromnej większości dzieci nie pojawi się żaden kryzys emocjonalny związany z tymi zdarzeniami. Dziecko jest wciąż egocentryczne, przeżywa to, co dzieje się bardzo blisko niego, co go bezpośrednio dotyczy. Co innego jeśli mamy do czynienia z dzieckiem, które było wtedy na rynku, ale to jest zupełnie inna sytuacja – tłumaczy psycholog.

– Może się jednak zdarzyć, że dziecko będzie czuło niepokój, będzie szukało informacji, które je uspokoją, a młodsze będą np. zasłaniać uszy rączkami, chcąc odciąć się od wzbudzających strach czy niepokój informacji. Dlatego obserwujmy dzieci uważniej niż obserwujemy na co dzień, ale unikajmy takiego oczekiwania, że nagle wśród naszych dzieci pojawi się plaga kryzysów emocjonalnych – dodaje.