Ten nawyk może szkodzić wątrobie. Ryzyko stłuszczenia i marskości rośnie o 30 proc.

Nie tylko to, co jemy, ale również pora posiłków może wpływać na zdrowie. Wcześniejsze badania wskazywały, że nocne podjadanie wiąże się z większym ryzykiem otyłości i chorób serca. Naukowcy z Oregon Health & Science University w USA postanowili sprawdzić, czy podobna zależność dotyczy również wątroby.

Przeanalizowali dane z trzech wieloletnich badań: Nurses’ Health Study, Nurses’ Health Study II oraz Health Professionals Follow-up Study. Łącznie objęły one około 200 tys. amerykańskich pracowników ochrony zdrowia. Badacze porównali nawyki żywieniowe uczestników z występowaniem stłuszczeniowej choroby wątroby związanej z zaburzeniami metabolicznymi (MASLD) oraz marskości wątroby.

Okazało się, że osoby jedzące po kolacji lub sięgające po jedzenie już po położeniu się do łóżka miały o 20–30 proc. wyższe ryzyko chorób wątroby niż uczestnicy, którzy tego nie robili. Nie oznacza to jednak, że późne posiłki bezpośrednio wywołują chorobę. Badanie wykazało zależność, ale nie potwierdziło związku przyczynowo-skutkowego.

Naukowcy wskazują na znaczenie rytmu okołodobowego, czyli wewnętrznego zegara regulującego sen, wydzielanie hormonów i metabolizm. Wątroba jest jednym z narządów szczególnie wrażliwych na zaburzenia tego rytmu. Jedzenie w godzinach, w których organizm przygotowuje się do odpoczynku, może utrudniać prawidłowe przetwarzanie składników odżywczych.

– Raz po raz obserwujemy, że czas podejmowania różnych aktywności – czy to snu, jedzenia, czy ćwiczeń – naprawdę ma kluczowe znaczenie – podkreślił dr Andrew McHill, współautor badania i specjalista zajmujący się fizjologią snu.

Jak wyjaśnił, wcześniejsze prace wykazały, że jedzenie w biologicznej porze nocnej ogranicza zdolność organizmu do efektywnego metabolizowania pokarmu. Z czasem może to sprzyjać otyłości i cukrzycy, a najnowsza analiza wskazuje również na możliwe konsekwencje dla wątroby.

Podobne problemy obserwuje się u osób pracujących na nocne zmiany, u których zaburzony rytm dobowy współwystępuje ze zwiększonym ryzykiem chorób metabolicznych.

Autorzy badania sugerują, że zmiana godzin jedzenia może przynieść korzyści zdrowotne nawet bez modyfikowania samego jadłospisu. – Dlatego interesuje nas zmiana pór spożywania posiłków w taki sposób, by mogło to przynieść korzyści zdrowotne – bez konieczności zmiany składu diety – wyjaśnił dr Robert Wilechansky, hepatolog i główny autor analizy.

Badacz zaznaczył jednak, że wyniki wymagają dalszego potwierdzenia. Dane pochodziły z badań obserwacyjnych, a uczestnicy samodzielnie informowali o swoich nawykach żywieniowych. Naukowcy przygotowują już kolejne badanie, w którym będą bezpośrednio monitorować godziny posiłków i sprawdzać, czy wcześniejsze kończenie jedzenia poprawia parametry związane ze stłuszczeniem wątroby.

Na razie nie wskazano konkretnej godziny, po której należy bezwzględnie zrezygnować z jedzenia. Wyniki sugerują jednak, że ograniczenie podjadania przed snem i zachowanie kilkugodzinnej przerwy między ostatnim posiłkiem a nocnym odpoczynkiem może być korzystne dla zdrowia.

Źródło: PAP