Torbiel nasieniowa - przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie
Torbiel nasieniowa (spermatocele) jest zmianą w obrębie najądrza, która powstaje, gdy zablokowana jest droga odpływu nasienia. Przyczyny choroby nie są znane, choć przypuszcza się, że powstaje w wyniku skurczów ścian znajdujących się w głowie najądrza przewodzików odprowadzających nasienie. Uraz i stany zapalne też mogą ją powodować. Zablokowana sperma w komórkach przewodzików powoduje ich powiększenie i powstanie jamy wypełnionej nasieniem.
Przyczyny i objawy torbieli nasieniowej
Przyczyny powstawania torbieli nasieniowych często pozostają nieznane. Wydaje się jednak, iż ich tworzeniu sprzyjać może zablokowanie przepływu nasienia z jądra do najądrza, a także urazy i stany zapalne. Inne czynniki ryzyka rozwoju torbieli nasieniowych to wiek (najczęściej pojawiają się u mężczyzn między 40. a 60. rokiem życia), zespół von Hippla-Lindaua (choroba genetyczna, polegająca na tworzeniu się nowotworów w różnych częściach ciała), a także kontakt z dietylstilbestrolem (wydaje się, iż synowie matek, które w czasie ciąży stosowały ten lek, są bardziej podatni na tworzenie się torbieli nasieniowych).
Torbiel nasieniowa nie daje objawów. Najczęściej wykrywa się ją przypadkowo podczas badania moszny. Jest to wtedy mały guzek powyżej jądra. Jeśli torbiel jest duża, można odczuwać ból w miejscu zmiany, a moszna może być zaczerwieniona i opuchnięta. Czasami chory odczuwa, że jądro, na którym znajduje się torbiel, jest większe i cięższe od drugiego.
Diagnostyka i leczenie torbieli nasieniowej
W diagnostyce torbieli nasieniowych ważne miejsce zajmuje badanie fizykalne. Zdarza się również, że mężczyzna sam poprzez dotyk zauważa u siebie cystę na najądrzu. Podczas badania za pomocą źródła światła lekarz podświetli mosznę. Ponieważ torbiel jest wypełniona płynem, przepuszcza światło. Dzięki temu możliwe jest odróżnienie cysty od litego guza. Podejrzenie torbieli można potwierdzić podczas badania ultrasonograficznego. Wyklucza się wtedy raka jądra oraz inne przyczyny bólu i opuchlizny moszny. Jeśli badanie nie jest rozstrzygające, lekarz może zlecić obrazowanie rezonansu magnetycznego.
Małe torbiele, poniżej jednego centymetra średnicy, pozostawia się do obserwacji, gdyż mogą się same wchłonąć. Jeśli torbiel jest duża i sprawia ból, można ją usunąć operacyjnie. Zabieg wykonuje się w znieczuleniu ogólnym lub miejscowym. Chirurg wykonuje niewielkie nacięcie, a następnie oddziela torbiel od najądrza. Po operacji lekarz może zalecić pacjentowi stosowanie zimnych okładów w celu złagodzenia bólu i zmniejszenia opuchlizny. Pomocne są również dostępne bez recepty leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Operacja wiąże się z ryzykiem uszkodzenia najądrza lub nasieniowodu, a w konsekwencji niepłodności. Z tego względu nie zaleca się jej w przypadku, gdy nie ma bezpośrednich wskazań do jej wykonania. Co więcej, nawet po zakończonej sukcesem operacji usunięcia torbieli może dojść do jej nawrotu.
Alternatywą dla zabiegu chirurgicznego jest skleroterapia, która polega na usunięciu płynu z cysty i wstrzyknięciu w nią substancji prowadzącej do jej zabliźnienia. Przy tym zabiegu wciąż istnieje ryzyko uszkodzenia najądrza i nawrotu torbieli, dlatego też z reguły nie przeprowadza się go u mężczyzn w wieku rozrodczym.
Źródła
- Współczesna andrologia. Nowe możliwości leczenia zaburzeń płodności męskiej
- Babayan R.K., Oates R.D., Siroky M.B. Podręcznik urologii, diagnostyka i leczenie, Czelej, Lublin 2006, ISBN 83-89309-74-2
- Fryczkowski M. Podstawy urologii. Podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy pierwszego kontaktu, Śląska Akademia Medyczna, Katowice 2000, ISBN 83-87114-55-3
- Kleinman I., Lipshultz L., Podstawy urologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2188-X
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
