Triada objawów to znak ostrzegawczy. Tak daje o sobie znać rak jelita grubego

W Polsce co roku diagnozę słyszy ok. 18 tys. osób, co czyni ten nowotwór drugim po raku płuca pod względem zapadalności. Uściślając, to trzecia wśród kobiet i czwarta w populacji mężczyzn najczęściej wykrywana choroba nowotworowa. Choć do najistotniejszych czynników należy wiek, to chorują coraz młodsi.

Dr n. med. Paweł Potocki, onkolog kliniczny ze Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie zwraca uwagę, że dane Krajowego Rejestru Nowotworów wskazują, że nie tylko rośnie liczba zachorowań, ale coraz częściej ten nowotwór dopada osoby młode.

- Polska w ostatniej dekadzie dołączyła do grona krajów rozwiniętych, co się wiąże z prężnym rozwojem gospodarki, ale ma też swoją cenę. Rak jelita grubego jest w historii medycyny nowotworem stosunkowo nowym. W podręcznikach chorób wewnętrznych z przełomu XIX i XX wieku znajdują się zapisy, że rak jelita grubego jest nowotworem ekstremalnie rzadkim, podobnie zresztą jak rak płuca. Dziś należą do nowotworów najczęściej diagnozowanych – przyznaje w rozmowie z WP abcZdrowie ekspert.

Tłumaczy, że rak jelita grubego należy do grupy nowotworów związanych z westernizacją stylu życia, jest konsekwencją "tego, że się przejadamy i to w dodatku produktami wysokoprzetworzonymi".

- Skutkiem jest zespół metaboliczny, nadmierna masa ciała i tzw. otyłość brzuszna, coraz więcej przypadków cukrzycy typu 2 i insulinooporności, także w młodszym wieku. Wreszcie coraz więcej czynności związanych z codziennym przetrwaniem zostało scedowane na maszyny, zakłady przemysłowe, a my mamy mniej powodów, żeby się ruszać – podsumowuje onkolog.

Niepokojące jest to, że nowotwór rozwijać się może latami, nie dając żadnych wyraźnych objawów.

- Każdy z nas od czasu do czasu ma dolegliwości bólowe w jamie brzusznej i w związku z tym bardzo często te dolegliwości są bagatelizowane. Pacjenci tłumaczą je, mówiąc: to się zdarza, może zjadłem coś nieświeżego, a może mój brzuch nie radzi sobie z trawieniem tak dobrze, jak wtedy, gdy byłem młodszy – mówi ekspert.

Dodaje, że są i takie objawy, które uchodzą za specyficzne dla raka jelita grubego i zawsze powinny być sygnałem alarmowym.

- To każdorazowo krew w stolcu, ale też nagła i trwała zmiana rytmu wypróżnień. Biegunki, może zaparcia, czynności toaletowe stają się bolesne, wreszcie charakterystycznym dla raka jelita grubego jest obecność cienkich, ołówkowatych stolców jako skutek zwężenia w obrębie jelita grubego – wymienia dr Potocki.

Przyznaje, że dla wielu chorób onkologicznych, w tym raka jelita grubego, sygnałami ostrzegawczymi jest również pojawienie się triady objawów: "nieuzasadnionej utraty masy ciała, nocnych potów, a także nieinfekcyjnych gorączek".

Kluczem jest więc zachowanie czujności onkologicznej. Szacuje się, że profilaktyka może zmniejszyć śmiertelność nawet o 50-60 proc. Pierwszym jej filarem jest ograniczenie czynników szkodliwych, takich jak wspomniany już brak ruchu czy nieodpowiednia dieta i stosowanie używek.

Drugim – zidentyfikowanie osób z grup wysokiego ryzyka. To chorzy na wrzodziejące zapalenie jelita grubego, u których notuje się 20-krotny wzrost ryzyka nowotworu, czy borykających się z chorobą Leśniowskiego-Crohna z trzykrotnym wzrostem ryzyka. Dr Potocki dodaje, że kolejna grupa potencjalnie zagrożonych osób to te, których krewni pierwszego stopnia chorowali na nowotwór.

Trzecim filarem są badania. To przede wszystkim kolonoskopia, w opinii Polaków bodaj najbardziej wstydliwe i przerażające badanie.

- Pacjenci wstydzą się pójść na kolonoskopię bądź odwlekają ją w czasie albo nigdy się na nią nie decydują. Tymczasem dziś fiberokolonoskopy są naprawdę nowoczesnymi, cienkimi urządzeniami, które pozwalają minimalizować dyskomfort w czasie badania. Po drugie jest opcja wykonania jej w analgosedacji, w płytkim znieczuleniu – tłumaczy onkolog.

Przyznaje, że jest też badanie na krew utajoną. Mniej skuteczne niż kolonoskopia, ale jak podkreśla dr Potocki – lepsze takie niż zaniechanie profilaktyki w ogóle.

- Mamy już testy nowszej generacji, znacznie bardziej czułe. Test FIT – immunochemiczny – nie wymaga specjalnych przygotowań, a wiele krajów prowadzi screening raka jelita grubego właśnie zaczynając od tego testu, na kolonoskopię kierując natomiast tych, którzy mają dodatni wynik - podumowuje ekspert.

Karolina Rozmus, dziennikarka Wirtualnej Polski

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl