Trichofagia – co warto wiedzieć o zjadaniu włosów?

Trichofagia jest chorobą, istotą której jest przeżuwanie i zjadanie włosów oraz cebulek włosowych. Bardzo często występuje wraz z trichotillomanią, czyli zaburzeniem psychicznym przejawiającym się niepohamowanym wyrywaniem włosów.

Wówczas włosy są najpierw wyrywane, po czym zjadane. Trichofagia jest zaburzeniem obsesyjno-kompulsyjnym (OCD), potocznie nazywanym nerwicą natręctw. Termin pochodzi z języka greckiego i jest kompilacją dwóch słów: tricha, co oznacza włosy oraz phagein, czyli jeść, co doskonale tłumaczy istotę zjawiska.

Chorzy na trichofagię mogą przeżuwać włosy jeszcze nie wyrwane z głowy (gdy umożliwia to ich długość). Niektórzy ograniczają się do zjadania jedynie włosów bądź wyłącznie ich cebulek, inni usuwają włosy lalkom, skubią włosy z dywanu czy maskotek.

Spotykane są także przypadki wyrywania włosów z brwi, rzęs, rąk czy klatki piersiowej. Czasami osoba dotknięta tą osobliwą przypadłością zjada też skórki i strupki oraz wszystko, co znajduje się na skórze głowy. Nie ogranicza się do samych włosów.

W każdym przypadku powstrzymanie się od zjadania włosów wiąże się z narastającym lękiem, niepokojem, napięciem i cierpieniem. To błędne koło. Ponieważ spożywanie włosów jest czynnością wstydliwą i odrzucającą, ludzie cierpiący na trichofagię wstydzą się swojego problemu.

Nie mogą jednak ani przestać, ani samodzielnie poradzić sobie z obsesją. Zdając sobie sprawę z kontrowersyjnego charakteru przypadłości, nie potrafiąc zapanować nad swoim zachowaniem, szukają odosobnionego miejsca, by wyrwać sobie kilka włosów i je zjeść, po czym poczuć chwilową ulgę. Typowe jest, że chory odczuwa przymus bawienia się włosami, ich zwijania, kręcenia, a następnie wyrywania i zjadania. Choroba dotyka zarówno kobiety, jak i mężczyzn.

Zjadanie włosów dotyczy najczęściej osób, u których występują zaburzenia emocjonalne. Trichofagia jest wiązana z depresją, nerwicą, a także zespołem Tourette'a. Specjaliści podkreślają, że najczęściej jest konsekwencją trichotillomanii powiązanej z mutacją genu SLITRK1, który jest odpowiedzialny za tworzenie połączeń między neuronami.

Warto podkreślić, że zabawie włosami, a następnie ich spożywaniem, często towarzyszy:

• nuda,
• zmęczenie,
• bierny odpoczynek, czytanie książki, oglądanie filmu, nauka,
• silny stres, silne emocje.

Trichofagia służy zmniejszeniu napięcia emocjonalnego i wyciszeniu się, pozwala pozbyć się gniewu i złości. Dla wielu osób jest formą kontrolowania swojego życia. Dla innych to rodzaj kary za różne zachowania. Niektórzy jedzą włosy z nudów bądź robią to odruchowo.

Trichofagia stanowi problem. Jest nie tylko wstydliwa i odrzucająca, ale iniebezpieczna. Zjadanie włosów może prowadzić do problemów z pobieraniem i trawieniem pokarmu, prowadzi do pogorszenia wyglądu i stanu zdrowia. Mogą pojawić się różne dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takie jak nudności, niestrawność, problemy z wypróżnianiem, uczucie pełności.

Zdarza się też, że powstaje trichobezor. To „kamień włosowy” ze zjedzonych włosów wymieszanych z resztkami pokarmowymi. Mówi się o nim, gdy kula z włosów blokuje odcinek pomiędzy żołądkiem a jelitami lub wypełnia znaczną część przestrzeni w żołądku.

W takiej sytuacji do wachlarza dolegliwości dołączają wymioty, bóle brzucha, a także zmęczenie, spadek wagi ciała oraz utrata apetytu. Duże kule powstałe ze zjadanych włosów można niekiedy wyczuć jako guz w nadbrzuszu.

Zjadanie włosów może prowadzić do zespołu Roszpunki. To jeden z rodzajów niedrożności jelita, który w skrajnych przypadkach grozi śmiercią. To dlatego czasem, gdy nie pomagają środki przeczyszczające, trichobezor musi zostać usunięty operacyjnie.

Trichofagii nie wolno bagatelizować. Konieczna jest konsultacja lekarska oraz podjęcie leczenia i terapii. Kluczowa jest konsultacja psychiatryczna. Leczenie powinno obejmować psychoterapię (najlepiej w nurcie behawioralno-poznawczym), czasem farmakoterapię.

Chorzy powinni także poszukiwać poszukać aktywnego zajęcia, ponieważ zjadaniu włosów sprzyja nuda. Ważne jest również znalezienie sposobu rozładowywania napięcia w inny sposób niż wyrywanie i zjadanie włosów, a także wyrobienie sobie nawyku sięgania po zdrowe przekąski. Zaburzenia jest uleczalne.