Udar przed 60. rokiem życia? Osoby z tą grupą krwi są bardziej narażone

Udar mózgu to niewydolność krążenia krwi w mózgu. Dzieli się na dwa główne typy:

• udar niedokrwienny (ok. 80 proc. przypadków) – powstaje, gdy dochodzi do zablokowania naczynia krwionośnego w mózgu. Tlen i substancje odżywcze nie docierają do komórek nerwowych, które zaczynają obumierać,

• udar krwotoczny – spowodowany pęknięciem naczynia krwionośnego i wylewem krwi do mózgu, co powoduje ucisk i uszkodzenia tkanek.

Objawy udaru pojawiają się nagle i mogą być bardzo zróżnicowane, w zależności od tego, która część mózgu została uszkodzona. Do najczęstszych sygnałów alarmowych należą:

• nagłe drętwienie twarzy, ręki lub nogi – często po jednej stronie ciała,

• opadnięcie kącika ust, asymetria twarzy przy uśmiechu,

• zaburzenia mowy – bełkotliwa mowa, trudność w zrozumieniu wypowiedzi,

• nagła utrata równowagi, zawroty głowy, problemy z chodzeniem,

• nagłe pogorszenie wzroku – w jednym lub obu oczach,

• silny, nagły ból głowy – szczególnie przy udarze krwotocznym,

• utrata przytomności, dezorientacja.

Prosta metoda rozpoznawania objawów to test FAST:

• F (Face) – poproś, by osoba się uśmiechnęła – czy twarz jest symetryczna, a kącik ust nie opada?

• A (Arms) – poproś, by podniosła obie ręce – czy jedna opada?

• S (Speech) – poproś, by coś powiedziała – czy mówi wyraźnie i nie ma problemu z powtórzeniem zdania?

• T (Time) – czas działa na niekorzyść – jeśli osoba ma któryś z objawów zadzwoń po pogotowie.

Na udar mogą wpływać zarówno czynniki genetyczne, jak i styl życia. Najczęstsze przyczyny i czynniki ryzyka to:

• nadciśnienie tętnicze,

• cukrzyca,

• choroby serca,

• wysoki poziom cholesterolu,

• otyłość i brak aktywności fizycznej,

• palenie tytoniu i nadużywanie alkoholu.

Jak się okazuje nie bez znaczenia jest również grupa krwi. Naukowcy z University of Maryland School of Medicine odkryli związek między grupą krwi a ryzykiem udaru mózgu przed 60. rokiem życia. Analiza danych prawie 17 tysięcy pacjentów po udarze i prawie 600 tysięcy osób zdrowych wykazała, że osoby z grupą krwi A mają o 16 proc. wyższe ryzyko wczesnego udaru niedokrwiennego, natomiast osoby z grupą 0 o 12 proc. niższe. Choć dokładny mechanizm nie jest jeszcze znany, podejrzewa się, że grupa A może wpływać na wyższą krzepliwość krwi.

Choć udaru nie da się całkowicie wyeliminować, można znacznie ograniczyć ryzyko jego wystąpienia. Kluczowe są:

• regularne pomiary ciśnienia krwi i jego kontrola,

• zdrowa, zbilansowana dieta (bogata w warzywa, owoce, błonnik),

• aktywność fizyczna,

• unikanie papierosów i ograniczenie alkoholu,

• kontrola poziomu cukru i cholesterolu,

• redukcja stresu i odpowiednia ilość snu,

• regularne badania lekarskie.

W przypadku udaru kluczowy jest czas – każda minuta zwłoki zwiększa ryzyko trwałych uszkodzeń. Im szybciej zostanie wdrożone leczenie, tym większa szansa na powrót do sprawności. Nie lekceważ objawów. Naucz się je rozpoznawać. Być może pewnego dnia ta wiedza uratuje życie – twoje lub kogoś bliskiego.

Źródło: "Contribution of Common Genetic Variants to Risk of Early-Onset Ischemic Stroke" w: "Neurology"