Urodziłeś się w miesiącach letnich? Badacze mają złe wieści

Jedno z szerzej komentowanych badań przeprowadzono w ramach amerykańskiego Nurses’ Health Study. Naukowcy przeanalizowali dane dotyczące ponad 116 tys. kobiet, uwzględniając nie tylko miesiąc urodzenia, lecz także styl życia, sytuację społeczno-ekonomiczną i historię zdrowotną.

Badacze zauważyli, że kobiety urodzone wiosną i latem miały nieco wyższą śmiertelność z powodu chorób układu krążenia niż uczestniczki urodzone późną jesienią. Najniższe wartości odnotowano wśród kobiet urodzonych w grudniu, natomiast wyższe w grupie urodzonej od marca do lipca. Autorzy zaznaczyli jednak, że badanie miało charakter obserwacyjny i nie pozwalało stwierdzić, że sam miesiąc urodzenia odpowiada za późniejsze problemy z sercem.

Podobny wzorzec zaobserwowano w Szwecji. W analizie obejmującej ponad 4,2 mln osób w wieku od 50 do 80 lat śmiertelność sercowo-naczyniowa była najniższa wśród urodzonych w listopadzie. W porównaniu z tą grupą osoby urodzone od stycznia do sierpnia miały nieco wyższe ryzyko, a największą różnicę odnotowano wśród urodzonych w marcu i kwietniu.

Zależności między miesiącem urodzenia a konkretnymi rozpoznaniami sprawdzili także naukowcy z Columbia University. Wykorzystali elektroniczną dokumentację medyczną około 1,7 mln pacjentów leczonych w Nowym Jorku i przeanalizowali związki między miesiącem narodzin a ponad 1600 schorzeniami.

W przypadku części chorób układu krążenia wyższe ryzyko występowało wśród osób urodzonych w marcu lub kwietniu. Dotyczyło to między innymi migotania przedsionków, przewlekłego niedokrwienia serca oraz zaburzeń zastawki mitralnej. Jednocześnie osoby urodzone w październiku wykazywały niższe ryzyko części chorób sercowo-naczyniowych, ale większe niektórych schorzeń układu oddechowego.

Nie oznacza to, że każdy urodzony w marcu zachoruje na serce ani że listopadowe urodziny zapewniają ochronę. Badanie wykrywało zależności statystyczne w konkretnej populacji i nie rozstrzygało, co dokładnie je wywoływało.

Naukowcy są zgodni, że miesiąc narodzin sam w sobie nie ma biologicznej mocy. Jest raczej wskaźnikiem warunków, z jakimi płód i noworodek zetknęli się na określonym etapie rozwoju. Znaczenie mogą mieć między innymi nasłonecznienie, temperatura, dieta matki, sezonowe infekcje, zanieczyszczenie powietrza oraz ekspozycja na alergeny.

Potwierdza to późniejsza analiza obejmująca dane ponad 10,5 mln osób z USA, Korei Południowej i Tajwanu. Badacze zauważyli między innymi związek między ekspozycją na pyły zawieszone w pierwszym trymestrze a późniejszym ryzykiem migotania przedsionków oraz między mniejszą ilością światła słonecznego w trzecim trymestrze a cukrzycą typu 2. Autorzy wyraźnie zastrzegli jednak, że wiele takich powiązań nadal wymaga potwierdzenia i nie zawsze można mówić o związku przyczynowym.

W badaniu Columbia University miesiąc urodzenia powiązano łącznie z 55 rozpoznaniami, wśród których znalazły się astma, alergie, infekcje ucha, część chorób neurologicznych oraz schorzenia układu krążenia. Autorzy zwracali jednak uwagę, że charakter zależności różnił się w zależności od grupy chorób. Miesiąc związany z niższym ryzykiem problemów sercowych mógł jednocześnie wiązać się z większym prawdopodobieństwem chorób oddechowych.

Badania dotyczące zdrowia psychicznego są jeszcze mniej jednoznaczne. W starszych analizach opisywano niewielki wzrost częstości schizofrenii wśród osób urodzonych zimą, ale wyniki nie są jednakowe we wszystkich populacjach. Duże badanie europejskie obejmujące ponad 72 tys. osób nie wykazało, by sezon urodzenia pozwalał przewidywać depresję, lęk czy ogólne samopoczucie psychiczne.

Źródło: The BMJ, European Journal of Epidemiology, JAMIA