USG 3 trymestru – kiedy wykonać, jak przebiega i co wykrywa?

USG 3 trymestru jest badaniem, które przeprowadza się pomiędzy 28 a 32 tygodniem ciąży. To kontynuacja diagnostyki z poprzednich jej etapów i jedno z trzech obowiązkowych badań ultrasonograficznych, jakie wykonuje się u ciężarnej. Dostarcza wielu istotnych informacji dotyczących rozwoju płodu.

Badanie USG jest procedurą diagnostyczną, która umożliwia kontrolowanie rozwoju płodu oraz budowę jego ciała. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej podczas ciąży każda kobieta powinna mieć wykonane obowiązkowo 3 badania ultrasonograficzne przez powłoki brzuszne:

• pomiędzy 11 a 14 tygodniem ciąży,
• pomiędzy 18 a 22 tygodniem ciąży,
• pomiędzy 28 a 32 tygodniem ciąży.

Jeśli ciąża trwa dłużej niż 40 tygodni, obowiązkowe jest przeprowadzenie kolejnego badania. Obowiązkowe badania USG w ciąży wykonywane są przez brzuch. U wielu kobiet, w celu potwierdzenia lub wykluczenia obecności ciąży, przed 10 tygodniem ciąży przeprowadza się również przezpochwowe USG narządu rodnego. Nie jest ono obowiązkowe.

USG 3 trymestru jest badaniem, którego celem jest ocena rozwoju i położenia dziecka oraz dojrzewania jego poszczególnych tkanek i narządów, pozwala także stwierdzić występowanie wad wrodzonych. Badanie na tym etapie służy głównie ocenie, czy płód rośnie prawidłowo. Możliwe staje się wykrycie związanych z tym związanych nieprawidłowości, takich jak makrosomia, to jest nadmierna masa płodu w stosunku do wieku ciąży czy hipotrofia, czyli ograniczenie lub zahamowanie wzrostu płodu.

W czasie USG 3 trymestru oceniane są te same parametry, które analizowane były podczas drugiego badania prenatalnego. Badanie to jest ważne, ponieważ wiele nieprawidłowości (zarówno zaburzenia rytmu serca, nieodpowiednia ilość płynu owodniowego, jak i patologie w obrębie układu moczowego czy pokarmowego) ujawniają się często dopiero na tym zaawansowanym etapie ciąży.

Podczas USG 3 trymestru ocenie poddaje się: głowę: twarz, czaszka, ilość płynu mózgowo-rdzeniowego, mózgowie oraz szyję, klatkę piersiową i płuca, budowę serca, pracę zastawek oraz kręgosłup, jamę brzuszną: żołądek, nerki, pęcherz moczowy, pępowina, narządy płciowe, * kończyny górne i dolne (ocena kości i ruchomość kończyn).

Badanie w 3. trymestrze pozwala na pomiary biometryczne, takie jak: obwód brzucha płodu (AC), długość kości udowej (FL), wymiary główki płodu (BPD) — tzw. wymiar dwuciemieniowy, obwód główki płodu (HC), długość kości ramiennej (HL), wymiar poprzeczny móżdżku (TCD).

Lekarz sprawdza też ilość płynu owodniowego (AFI), ponieważ zarówno wielowodzie, jak i małowodzie mogą mieć wpływ na dalszy przebieg ciąży. Bardzo ważną kwestią jest również ocena stanu łożyska: jego dojrzałość, grubość i położenie, a także cechy, które mogą wskazywać na niewydolność i inne patologie.

Celem badania jest także potwierdzenie wieku ciążowego lub jego ustalenie go, jeśli nie był określony w 1 i 2 trymestrze ciąży. Podczas USG 3 trymestru, na podstawie pomiarów, lekarz może oszacować przybliżoną masę płodu oraz prawdopodobną masę noworodka. Sprawdza także, czy dziecko przybrało już odpowiednią pozycję do porodu (główką w dół), co ma duży wpływ na przebieg porodu.

Jak się przygotować do USG 3 trymestru? Badanie to nie wymaga specjalnych przygotowywań. Warto pamiętać o wygodnych ubraniach, a także zabraniu ze sobą wyników badan, zarówno laboratoryjnych, jak i obrazowych. Badanie wykonywane jest w pozycji leżącej na plecach.

Lekarz smaruje brzuch pacjentki żelem, który ułatwia wnikanie ultradźwięków w głąb tkanek, a i umożliwia operowanie głowicą ultrasonografu. Następnie przykłada do skóry głowicę emitującą ultradźwięki, a na monitorze pojawiają się obrazy, które specjalista analizuje i ocenia. Badanie trwa zwykle mniej więcej kwadrans.

USG 3 trymestru, jak wszystkie badania ultrasonograficzne, jest nieinwazyjne i bezpieczne tak dla płodu, jak i kobiety. Wykorzystywane podczas badania ultradźwięki w żaden sposób nie wpływają na zdrowie matki czy rozwój dziecka. W związku z tym nie istnieją żadne przeciwwskazania do jego wykonywania.