Pępowina – budowa, funkcje, krew pępowinowa

W pępowinie znajdują się dwie tętnice, żyła pępowinowa, oraz elastyczna galareta Whartona, która zapobiega zawiązywaniu się pępowiny na kończynach lub szyi płodu. W miejscu umocowania do łożyska naczynia pępowinowe dzielą się na drobniejsze gałęzie, aż do mikroskopijnych rozmiarów naczyń włosowatych, które oplatają łożysko gęstą siatką. Po porodzie przewód łączący matkę z dzieckiem przecina się, a następnie podwiązuje (tak dochodzi do powstania pępka). Zbyt wczesne odcięcie pępowiny może prowadzić do niedokrwienia lub uszkodzenia struktur mózgu dziecka.

Pępowina pełni rolę transportera pomiędzy matką a płodem. Krew matki, bogata w potrzebne rozwijającemu się dziecku składniki odżywcze i tlen, dociera do łożyska. To w nim dochodzi do przeniknięcia cennych składników do krwi znajdującej się w żyle pępowinowej. Pępowina transportuje je do płodu, odżywiając go oraz umożliwiając mu oddychanie. Przez tętnicę pępowinową dochodzi do usunięcia produktów przemiany materii dziecka, które wydalane są przez nerki matki.

Każde zaburzenie w budowie pępowiny stwarza zagrożenie dla rozwijającego się płodu. Zagięcia pępowiny mogą prowadzić do niedrożności żył i tętnic, a w efekcie to problemów z dostarczaniem pożywienia i tlenu rozwijającemu się dziecku. Takim zdarzeniom ma zapobiegać galareta Whartona. Jednak sporadycznie dochodzi do sytuacji, w których pępowina owija się wokół ciała dziecka, co utrudnia przebieg porodu.

Zaciśnięcie pępowiny wokół szyi dziecka może prowadzić do niedotlenienia. znacznie utrudnia przebieg porodu, a gdy zaciśnie się wokół szyi, dziecku grozi niedotlenienie. Dzieci przebywając w łonie matki często ściskają w dłoni „sznur” pępowiny. Na rynku istnieją specjalne zabawki przeznaczone dla wcześniaków tzw. ośmiorniczki, których wypustki mają zastępować dzieciom pępowinę.

Zazwyczaj długość pępowiny to około 60 centymetrów. Zbyt krótka lub za długa pępowina może być przyczyną problemów. Zbyt długa pępowina zwiększa ryzyko owinięcia ciała dziecka i możliwość niedotlenienia, zaś za krótka pępowina można pociągać łożysko i powodować jego za wczesne odklejenie. Taki stan może zagrażać ciąży.

Istnieje prawdopodobieństwo wypadnięcia pępowiny, może być to spowodowane zbyt dużą ilością wód płodowych lub niewłaściwym ułożeniem płodu.  Wypadniecie pępowiny może prowadzić do niedotlenienia dziecka, w takim przypadku wykonuje się cesarskie cięcie.

• Odprowadzenie wypadniętej pępowiny
• Ruchy dziecka - ruchy płodu, niebezpieczeństwo, liczenie ruchów
• Krew pępowinowa - właściwości, komórki macierzyste, procedury pobrania, zastosowanie

Krew pępowinowa jest bardzo cenna, zawiera komórki macierzyste i może przyczynić się do diagnozy lub leczenia różnych chorób i zaburzeń. Po porodzie istnieje możliwość pobrania i przechowywania krwi pępowinowej, która może być pomocna np. w leczeniu białaczki.