Usunięcie jajników - wskazania, przebieg operacji, powikłania

Zabieg usunięcia jajnika lub jego części wykonywany jest w celu:

• usunięcia jajnika dotkniętego rakiem;
• usunięcia źródła estrogenu, który stymuluje rozwój niektórych nowotworów;
• usunięcia dużej torbieli na jajniku;
• wycięcia ropnia;
• leczenia endometriozy.

Przed operacją lekarz zleca badania krwi i moczu oraz dodatkowe badania, w tym USG i badanie rentgenowskie, dzięki czemu możliwe jest dokładne określenie stanu zdrowia kobiety. Wieczorem przed zabiegiem kobieta powinna zjeść lekką kolację, po czym do czasu operacji nie powinna przyjmować żadnych płynów, pokarmów i leków.

Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu ogólnym lub miejscowym. Chirurg wykonuje poziome lub pionowe nacięcie tak, jak w przypadku histerektomii. Poziome nacięcie pozostawia mniej widoczną bliznę, jednak przy pionowym nacięciu lekarz ma lepszy wgląd do jamy brzusznej. Po wykonaniu nacięcia mięśnie nie są przecinane, lecz rozsuwane na boki tak, aby było widać jajniki. Przy wycięciu obu jajników często usuwa się także jajowody. Owariektomię czasami wykonuje się podczas zabiegu laparoskopowego. W jego przebiegu wykorzystuje się rurkę z niewielkim obiektywem i źródłem światła. Wprowadza się ją poprzez małe nacięcie w pępku. Dołączona do rurki kamera pozwala chirurgowi oglądać wnętrze jamy brzusznej na monitorze. Po wycięciu jajników usuwa się je przez niewielkie nacięcie w górnej części pochwy. Niekiedy jajniki rozcina się na mniejsze części, co ułatwia ich usunięcie.

W celu uniknięcia pooperacyjnej infekcji, pacjentka powinna przyjmować antybiotyki. U kobiet, którym usunięto oba jajniki, rozpoczyna się hormonalną terapię zastępczą, aby złagodzić objawy menopauzy, które pojawiają się, gdy organizm przestaje produkować estrogen. Usunięcie jajników wiąże się ze zwiększeniem ryzyka chorób serca i kości, dlatego też kobiety, które przeszły ten zabieg, powinny zapobiegać tym chorobom poprzez regularną aktywność fizyczną, utrzymywać niskotłuszczową dietę i przyjmować wapń. W zależności od rodzaju zabiegu, proces powrotu do zdrowia trwa od 2 do 6 tygodni. U chorych cierpiących na raka operacja usunięcia jajników towarzyszy chemioterapii i radioterapii.

Owariektomia jest stosunkowo bezpieczną operacją, chociaż jak każdy zabieg chirurgiczny wiąże się z pewnym ryzykiem. Do powikłań pooperacyjnych należą:

• reakcja alergiczna na podany środek znieczulający;
• krwotok wewnętrzny;
• powstawanie zakrzepów;
• uszkodzenie organów wewnętrznych;
• infekcja pooperacyjna.

Konsekwencją usunięcia obu jajników są objawy menopauzy, w tym spadek libido i uderzenia gorąca. Usunięcie jajników może być dla kobiety traumatycznym doświadczeniem. Z tego względu wskazana jest konsultacja z psychologiem.

Źródła

1. Anatomia prawidłowa i ultrasonograficzna jajnika
2. Berek J.S., Novak E. Ginekologia, Medipage, Warszawa 2008, ISBN 978-83-89769-46-6
3. Bręborowicz G. Ginekologia i położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3082-X
4. Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9