W sieci uzależnień

– Szacuje się, że w ubiegłym roku 14,6 mln młodych Europejczyków między 15. a 34. rokiem życia (co stanowi 11,7 proc.), używało konopi indyjskich, z czego 8,8 mln, czyli 15,2 proc., to osoby między 15. a 24. rokiem życia – możemy przeczytać w raporcie. Najczęściej stosowaną substancją pobudzającą w Europie jest kokaina. Szacuje się, że w ciągu ostatnich 12 miesięcy użyło jej około 2,3 mln osób w wieku od 15 do 34 lat (1,9 proc).

Okazuje się, że uzależnionym można być praktycznie od wszystkiego – czytania skrzynki mailowej, dbania o własne zdrowie, clubbingu, oglądania seriali, opalania w solarium, makijażu, operacji plastycznych, a nawet sprzątania, władzy czy żucia gumy. Od czego uzależnieni są Polacy? Prócz narkotyków, alkoholu i papierosów według badań zrealizowanych przez CBOS we współpracy z Krajowym Biurem do spraw Przeciwdziałania Narkomanii na przełomie 2014 i 2015 roku wynika, że przede wszystkim od hazardu, internetu, pracy oraz zakupów.

Symptomy zagrożenia uzależnieniem od hazardu występują u 5,3 proc. ogółu Polaków powyżej 15. roku życia. Wśród grających w gry na pieniądze realny problem z hazardem może mieć 2,2 proc. graczy. Problem z uzależnieniem od internetu może dotyczyć 0,08 proc. Polaków, z kolei symptomy zwiastujące uzależnienie zdradza 1,2 proc. ogółu badanych.
Wynik testu pokazuje również, że dla blisko jednej piątej Polaków (19,1 proc.) mających 15 lat i więcej problemem jest uzależnienie od pracy. W przypadku ponad jednej trzeciej ankietowanych (36,2 proc.) istnieje potencjalne zagrożenie wystąpieniem takiego problemu. Pod uwagę wzięto również zakupoholizm. Eksperci potwierdzają – częściej występuje on u kobiet. W grupie osób powyżej 15. roku życia problem ten dotyczy 6,2 proc. kobiet i 1,8 proc. mężczyzn.

Wśród uzależnień najnowszych, czyli tych, które jeszcze kilka lat temu nie występowały, znajduje się uzależnienie od telefonów komórkowych. Dotyczy ono zwłaszcza młodzieży, która nie wyobraża sobie spędzenia chociażby jednego dnia bez telefonu komórkowego. Groźne dla zdrowia i życia uzależnienie nazywane jest fonoholizmem.
Z danych raportu przygotowanego w ramach kampanii społecznej „Nie [przy]dzwoń za kierownicą” realizowanej przez Komendę Główną Policji wynika, że co czwarty wypadek drogowy jest skutkiem korzystania z urządzeń mobilnych podczas prowadzenia auta. Ponad 47 proc. ankietowanych kierowców rozmawia przez telefon w czasie jazdy i aż 65 proc. czyta oraz pisze wiadomości tekstowe.
– Kiedy można zacząć się martwić? Oczywiście wtedy, kiedy już po przebudzeniu natychmiast chwytamy telefon komórkowy do ręki, a potem nie rozstajemy się z nim nawet na chwilę. Kiedy odczuwamy lęk i nerwowość, gdy komórki nie ma w pobliżu. Urządzenia takie jak fax, komputer, czy tak jak w tym przypadku telefon komórkowy, powinny być sposobem komunikowania się ze światem, a nie ucieczką przed nim – komentuje Leszek Iwaniak, terapeuta MONAR.

Eksperci są pewni – we wszystkich uzależnieniach działa ten sam schemat, który "popycha" jednostkę w ich kierunku. – Jak w każdym uzależnieniu, np. tym od środków chemicznych takich jak narkotyki, alkohol czy dopalacze, tak samo i w przypadku uzależnienia od substancji niechemicznych, czyli hazardu, komputera czy telefonów komórkowych, chodzi o ucieczkę od rzeczywistości. To jest ten wspólny mianownik we wszystkich rodzajach uzależnień – mówi nam terapeuta.
W przypadku uzależnień behawioralnych ludziom na początku wydaje się, że ich zachowanie nie ma żadnych konsekwencji. – Niestety te konsekwencje są uśpione, ale bardzo groźne – dodaje.

Skala zjawiska różnego rodzaju uzależnień jest tak ogromna, że wciąż jest tematem szeroko dyskutowanym zarówno na konferencjach naukowych, jak i w mediach. Wśród licznych programów telewizyjnych znajdziemy takie, które opowiadająo nadziwniejszych tego typu problemach - np relacjonują dramatyczne historie ludzi uzależnionych od pogrzebów, jak 43-letni Brazylijczyk Luis Squarisi, od noszenia peruk, do czego przyznała się brytyjska prezenterka telewizyjna Esther Rantzen, spania przy włączonej suszarce do włosów czy jedzenia gąbki z kanapy. Uzależnienia mają podłoże psychiczne, dlatego w każdym przypadku, aby chory mógł wrócić do zdrowia, tak ważne są pomoc i wsparcie najbliższych oraz psychoterapia.