Wazokonstrykcja - przyczyny i objawy. Czy konieczne jest leczenie?

Wazokonstrykcją nazywa się skurcz naczyń krwionośnych. Zjawisko to zdarza się u każdego człowieka i zwykle ma wymiar pozytywny. To proces, którego celem jest utrzymanie homeostazy wewnętrz organizmu. Zwykle skurcze regulują ciśnienie krwi, a także pomagają zatrzymać krwotoki w przypadku uszkodzeń naczyń krwionośnych.

Może także chronić organizm przed nadmierną utratą ciepła i kierować przepływ krwi najbardziej tam, gdzie jest największe zapotrzebowanie.

Wazokonstrykcja jednak nie zawsze działa na nasz organizm pozytywnie. Istnieją pewne sytuacje, w których skurcz mięśni może nam zaszkodzić.

Jak dochodzi do wazokonstrykcji?

Same naczynia krwionośne nie potrafią się kurczyć. Wazokonstrykcja ma miejce, kiedy komórki mięśniowe zaczynają się obkurczać. Wówczas ma miejsce całkowite, chwilowe zamknięcie światła naczyń krwionośnych. Na skutek tego przepływ krwi ulega zmniejszeniu i wzrasta ciśnienie.

Skurcz komórek mięśniowych ma miejsce, kiedy pojawiają się sprzyjające ku temu warunki - czyli kiedy są pobudzane przez tzw. mediatory. Mogą być nimi np.:

• adrenalina i noradrenalina
• dopamina
• wazopresyna
• endotelina

Do wazokonstrykcji może także dojść na skutek działania substancji pobudzających, takich jak kofeina czy narkotyki.

Skurcze naczyń krwionośnych mają miejsce w odpowiedzi na kilka czynników. Jednym z nich jest zbyt niska temperatura. Wówczas naczynia obkurczają się, zwiększając ciśnienie krwi, co prowadzi do zahamowania utraty ciepła.

Wazokonstrykcja ma miejsce także podczas różnego rodzaju wypadków i urazów, kiedy na skutek rany tracimy dużo krwi. Ma to miejsce także w przypadku krwotoków wewnętrznych, np. z przewodu pokarmowego.

Wazokonstrykcja może towarzyszyć także wstrząsom różnego pochodzenia.

Nadmierny skurcz naczyń krwionośnych może być przyczyną wielu dolegliwości i powikłań. Najczęściej związany jest z bólami głowy. Co ciekawe, w przypadku migren dochodzi do sytuacji odwrotnej, czyli całkowitego rozszerzenia naczyń. Z tego powodu niektóre leki na migrenowy ból głowy zawierają składniki, których zadaniem jest obkurczanie naczyń krwionośnych.

Objaw Raynauda

Wazokonstrykcja może także wywołać tzw. objaw Raynauda. Na skutek kontaktu z zimnem lub doświadczania silnych emocji (a czasem zupełnie bez przyczyny) pojawia się napadowy skurcz naczyń tętniczych, najczęściej w stopach i dłoniach. Dolegliwość ta może pojawiać się bez żadnej przyczyny lub być objawem takich schorzeń, jak toczeń czy reumatoidalne zapalenie stawów.

Zwykle idiopatyczny objaw Raynauda nie jest niebezpieczny, jednak nieleczony może doprowadzić do martwicy tkanek.