Wczesny objaw demencji. "Jakby się nie spało od trzech dni"
Demencja to nie tylko choroba ludzi w podeszłym wieku. Pierwsze oznaki mogą pojawić się znacznie wcześniej. Tzw. demencja młodego początku często rozwija się między 30. a 65. rokiem życia i ma nieco inne oblicze niż u osób starszych. Ekspertka w dziedzinie demencji, prof. June Andrews, zwraca uwagę na pięć nieoczywistych sygnałów ostrzegawczych, które mogą wskazywać na początek choroby.
W tym artykule:
Mgła mózgowa i trudności z koncentracją
Wielu z nas doświadcza czasami spadku koncentracji, który bywa efektem stresu, braku snu czy zmian hormonalnych, np. menopauzy. Jednak gdy problem staje się chroniczny i zaczyna wpływać na codzienne funkcjonowanie – jak np. trudności w rozumieniu prostych poleceń czy wykonywaniu dobrze znanych zadań – może to być objaw zaburzeń pracy mózgu. Prof. Andrews porównuje to do permanentnego uczucia "jakby się nie spało od trzech dni".
Problemy z liczeniem
Nagła trudność w wykonywaniu obliczeń matematycznych, które wcześniej nie sprawiały kłopotu, może być jednym z pierwszych objawów demencji. Dotyczy to zwłaszcza prostych rachunków "w głowie", takich jak obliczenie reszty czy planowanie domowego budżetu.
Co ciekawe, problem ten może być trudniejszy do zauważenia u osób, które z natury nie były zbyt biegłe w matematyce – dlatego warto porównywać obecne umiejętności z tym, jak funkcjonowaliśmy wcześniej.
Jak zmniejszyć ryzyko demencji?
Nieoczekiwane zmiany w zachowaniu i języku
Jednym z mniej znanych, ale znaczących objawów, zwłaszcza w przypadku otępienia czołowo-skroniowego, są nagłe zmiany w zachowaniu – np. używanie wulgarnego języka w nieodpowiednich sytuacjach, brak wyczucia społecznego czy mówienie rzeczy obraźliwych bez świadomości ich wymowy.
Osoby dotknięte tym typem demencji mogą tracić zdolność do oceny, co wypada, a co nie.
Chaos w codziennych czynnościach
Zaburzenia w planowaniu i wykonywaniu codziennych rytuałów, takich jak przygotowanie się do pracy, mogą sygnalizować problemy z przetwarzaniem informacji w mózgu.
Osoby w początkowym stadium demencji mogą np. wychodzić z domu w piżamie lub zapominać o myciu zębów. To nie tylko nieporadność – to zaburzenie uporządkowanej sekwencji działań, która dla zdrowej osoby jest automatyczna.
Trudności w pracy i wielozadaniowości
Złożone zadania wymagające koordynacji różnych elementów, planowania w czasie czy pracy pod presją mogą nagle stać się wyjątkowo trudne. Dla osoby, która wcześniej świetnie radziła sobie w pracy, może to być pierwszy, wyraźny sygnał, że coś jest nie tak.
Co robić, gdy pojawiają się objawy?
Ekspertka zaleca, by każda osoba, która niepokoi się swoimi objawami, szczególnie dotyczącymi pamięci czy koncentracji, zgłosiła się do lekarza pierwszego kontaktu. Jeśli problem dotyczy bliskiej osoby, warto zachęcić ją do wizyty i zaproponować wspólne pójście na konsultację.
Wczesna diagnoza demencji to klucz do lepszego radzenia sobie z chorobą, zarówno dla osoby chorej, jak i jej bliskich. Dlatego nie warto bagatelizować pierwszych objawów, nawet jeśli nie dotyczą bezpośrednio pamięci. Demencja może mieć różne oblicza i im szybciej je rozpoznamy, tym więcej możemy zrobić.
Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródła
- June Andrews
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
