Widoczny objaw chorej trzustki. Alarmuje o zapaleniu lub nowotworze

Jednym z sygnałów alarmowych ze strony trzustki może być rumień wędrujący – czerwono-sinawy okrąg, który stopniowo się powiększa. Choć częściej kojarzony z boreliozą, może również towarzyszyć poważnym zaburzeniom metabolicznym i nowotworom.

W przypadkach zaawansowanego raka trzustki mogą występować inne zmiany skórne, jak martwica tkanki podskórnej czy liszajowate zmiany zapalne.

Innym objawem może być plamista wysypka po bokach brzucha i w dolnych partiach tułowia, wskazująca na zapalenie trzustki lub powikłania naczyniowe związane z jej niewydolnością.

Zmiany te są efektem gromadzenia się enzymów trawiennych w krwioobiegu, co może prowadzić do stanu zapalnego również poza układem pokarmowym.

Zaburzenia funkcji trzustki często są skutkiem długotrwałych błędów dietetycznych – nadmiaru tłuszczu, alkoholu i produktów przetworzonych. Dochodzi do przeciążenia miąższu trzustkowego, który z czasem może ulec zapaleniu lub zwłóknieniu.

Według badania opublikowanego na łamach "Pancreas", przewlekłe zapalenie trzustki jest powiązane ze zwiększonym ryzykiem nowotworów przewodu pokarmowego, w tym raka trzustki, który jest jednym z najbardziej śmiertelnych nowotworów – 5-letni wskaźnik przeżycia wynosi zaledwie 10–12 proc.

Z kolei publikacje w "The Lancet Gastroenterology & Hepatology" wskazują na związek między cukrzycą typu 2 a niewydolnością trzustki – wzajemne oddziaływanie może tworzyć błędne koło metaboliczne.

Zobacz także: Nie tylko alkohol. Lekarka mówi, co niszczy wątrobę

Ochrona i regeneracja trzustki zaczyna się od codziennych wyborów. Oto podstawowe zasady wspierane przez badania naukowe:

• dieta przeciwzapalna – ograniczenie cukrów prostych, tłuszczów nasyconych i żywności wysoko przetworzonej, na rzecz warzyw, pełnych ziaren, orzechów i ryb. Badania opublikowane w "Nutrients" pokazują, że dieta śródziemnomorska może obniżać markery stanu zapalnego w trzustce;

• zielona herbata i EGCG – galusan epigallokatechiny, silny przeciwutleniacz zawarty w zielonej herbacie, ma działanie ochronne wobec komórek trzustki. Praca opublikowana w "Cancer Prevention Research" wskazuje, że EGCG hamuje proliferację komórek nowotworowych w modelach raka trzustki;

• nawodnienie i eliminacja alkoholu – nadmiar alkoholu prowadzi do martwicy trzustki i jej zwłóknienia. Picie dużych ilości wody wspomaga proces oczyszczania organizmu z enzymów i metabolitów toksycznych;

• aktywność fizyczna – regularny wysiłek fizyczny poprawia wrażliwość tkanek na insulinę, co odciąża trzustkę. Rekomendacje WHO mówią o minimum 150 minutach umiarkowanej aktywności tygodniowo.

Jeśli zauważysz zmiany skórne, bóle w nadbrzuszu, nagłą utratę masy ciała, wzdęcia, tłuszczowe stolce lub nudności po posiłkach – nie czekaj. Wczesne wykrycie problemów z trzustką może zapobiec poważnym powikłaniom.

Podstawowe badania, takie jak oznaczenie amylazy i lipazy w surowicy, USG jamy brzusznej czy tomografia komputerowa, pomagają postawić diagnozę i wdrożyć leczenie.

Trzustka nie daje o sobie znać zbyt często, ale gdy już sygnalizuje problem, warto ją usłyszeć. Niepozorne zmiany skórne mogą być początkiem poważnych schorzeń. Zdrowa dieta, aktywność fizyczna i uważność na objawy to najlepsza inwestycja w zdrowie tego niezwykle ważnego narządu.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Pancreas
2. The Lancet Gastroenterology & Hepatology
3. Nutrients
4. Cancer Prevention Research