Wirus EBV - badanie, wyniki, powikłania

Badanie wykonywane jest u osób, u których występują objawy wskazujące na chorobę, jednak wynik testu na mononukleozę jest ujemny. Badanie zalecane jest także u kobiet ciężarnych, u których pojawiły się objawy grypopodobne. Wtedy też ma to na celu zdiagnozowanie, czy przyczyną jest wirus EBV czy też obecność innych drobnoustrojów.

U kobiet ciężarnych, u których występują objawy zakażenia wirusowego, oznacza się jeden lub więcej rodzajów przeciwciał dla EBV. Umożliwia to zróżnicowanie zakażenia EBV i CMV, toksoplazmozy oraz innych infekcji o podobnych objawach. Powtórne badanie na obecność przeciwciał przeciw EBV wykonuje się także w celu monitorowania poziomu przeciwciał oraz w przypadku, gdy pierwszy test był ujemny, a lekarz nadal podejrzewa jako przyczynę objawów obecność wirusa EBV.

Wirus Epsteina-Barr odpowiedzialny jest za powstawanie zakaźnej choroby, mononukleozy, zwanej także „chorobą pocałunków”. Przenoszony jest drogą kropelkową. W organizmie wytwarzane są liczne przeciwciała przeciw wirusowi Epsteina-Barr. Są to białka produkowane w odpowiedzi na zakażenie EBV. Wyróżniamy tutaj przeciwciała:

• VCA - IgM i IgG dla kapsydu wirusa;
• EA-D - IgG dla wczesnego antygenu D;
• EBNA - dla antygenu nuklearnego.

W badaniu oznacza się obecność przeciwciał dla EBV. Materiałem potrzebnym do badania jest surowica krwi, która pobierana jest ze zgięcia łokciowego. Podczas badania oznacza się poziom przeciwciał IgM-VCA oraz IgG-VCA, IgG-EA-D, IgG- EBNA.Wykryte przeciwciała IgM i IgG-VCA oraz IgG-EA-D wskazują na obecnie trwające lub świeżo przebyte zakażenie wirusem EBV. IgG-VCA i IgG-EBNA umożliwiają rozpoznanie dawnego zakażenia.

Jeżeli u badanego zostaną wykryte przeciwciała IgM-VCA, oznacza to świeże zakażenie wirusem EBV. W przypadku, gdy oznaczone są przeciwciała IgG-VCA i IgG-EA-D wskazuje to na to, że chory obecnie jest zakażony EBV lub świeżo je przebył. Gdy nie zostały wykryte przeciwciała IgM-VCA ale inne, łącznie z IgG-EBNA, wskazuje to na przebyte wcześniej zakażenie EBV.

Jeżeli podczas badania u pacjenta, u którego brak jest jakichkolwiek objawów, nie zostały wykryte IgG-VCA świadczy to o tym, że nie miał on kontaktu z tym wirusem. Gdy podczas kolejnego wykonanego badania stwierdza się wzrost poziomu przeciwciał IgG-VCA wskazuje to na aktywne zakażenie, natomiast, gdy obserwowany jest ich spadek, można mówić o świeżo przebytej infekcji. Czasami jednak wysoki poziom przeciwciał IgG-VCA może utrzymywać się do końca życia.

Powikłania po zakażeniu wirusem EBV nie należą do częstych. Jednak mononukleoza może wiązać się z ich pojawieniem. Do możliwych powikłań zalicza się, np. pęknięcie śledziony. Choroba może także oznaczać rozwój niektórych nowotworów (chłoniak Burkitta, choroba Hodgkina, rak jamy nosowo-gardłowej). Zakażenie wirusem EBV jest szczególnie niebezpieczne dla osób z osłabionym układem odpornościowym, czyli np. dla osób zakażonych wirusem HIV czy biorców narządów.

Źródła

1. Limfadenopatie w chorobach zakaźnych
2. Dziubek Z. Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2748-9
3. Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0
4. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0